مجموعه روایت‌ها در باب پایه های کفر

روایت اول)

امام صادق علیه السلام فرمود: ریشه های کفر سه چیز است: حرص، تکبر و حسد.
اما حرص در داستان آدم علیه السلام است زمانی که از خوردن آن درخت نهی شد و حرص او را برانگیخت که از آن بخورد.
و اما تکبر در داستان شیطان است که چون مامور به سجده آدم شد سرپیچی کرد.
و اما حسد در داستان دو پسر آدم علیه السلام(هابیل و قابیل) است زمانی که یکی دیگری را کشت.

روایت دوم)

پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: پایه‌های کفر چهار چیز است: رغبت، رهبه، ناخرسندی(سخط)، غضب.

روایت سوم)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: سرآغاز نافرمانی خدای عزّوجلّ شش چیز است: حب دنیا، حب ریاست، حب طعام، حب خوابیدن، حب استراحت، حب زنان.

روایت چهارم)

امام صادق علیه السلام فرمود: مردی ازقبیله خثم خدمت پیغمبر صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد: چه اعمالی را خدا بیشتر دشمن دارد؟
فرمود: شرک به خدا.

عرض کرد: سپس چه؟
فرمود: قطع رحم
عرض کرد: سپس چه؟
فرمود: امر به منکر و نهی از معروف.

روایت پنجم)

یزید صائغ گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: مردی است که مسلمان و شیعی مذهب است. اگر خبر دهد دروغ گوید و اگر وعده دهد خلف کند و اگر امین شود خیانت کند. او چه منزلتی دارد؟
فرمود: در نزدیکترین منازل کفر است ولی کافر نیست.

روایت ششم)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: از نشانه های شقاوت خشکی چشم و قساوت قلب سخت و حریص بودن در طلب دنیا و اصرار بر گناه است.

روایت هفتم)

امام باقرعلیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله برای مردم خطبه خواند و فرمود: بدترین شما را به شما خبر ندهم؟
گفتند: چرا یا رسول الله!
فرمود: کسی که از صله و بخشش دریغ کند و بنده خود را بزند و تنها بخورد . آنها گمان کردند خدا مخلوقی را بدتر از او نیافریده است.
سپس فرمود: بدتر از این را به شما خبر خبر ندهم؟
گفتند: چرا یا رسول الله!
فرمود: کسی که به خیرش امید نیست و از شرش ایمنی نباشد آنها گمان کردند خدا مخلوقی را بدتر از او نیافریده است.
سپس فرمود: شما را خبر ندهم به بدتر از این؟
عرض کردند: چرا یا رسول الله؟
فرمود: کسی که زیاد فحش دهد و لعنت کند. چون مومنین را نزدش نام برند آنها را لعنت کند و چون آنها یادش کننند لعنتش کنند.

روایت هشتم)

رسول خدا صلی الله علیه و اله فرمود: سه صفت است که هر که داشته باشد منافق است اگرچه اهل نماز و روزه باشد و خود را مسلمان پندارند:
1-کسی که چون امانت بدو سپارند خیانت کند.
2-چون خبری دهد دروغ گوید.
3-هرگاه وعده دهد خلف کند.

خدای عزّوجلّ فرمود:«ان الله لا یحب الخائنین» و گفت:«ان لعنت الله علیه ان کان من الکاذبین» و فرمود:«و اذکر فی الکتاب اسماعیل انه کان صادق الوعد و کان رسولا نبیا».

روایت نهم)

سلمان فارسی گوید: هرگاه خدای عزّوجلّ هلاک بنده ایی را خواهد «حیا» را از او بگیرد و چون حیا را از او گرفت، او به مردم خیانت کند و مردم به او. چون چنین کرد امانت به کلی از او برکنار شود و چون امانت از او رخت بربست همواره خشن و سخت دل شود و چون خشن و سخت دل شد رشته ایمان از او بریده شود و چون رشته ایمان از او بریده شد او را جزء شیطانی ملعون نبینی.

روایت دهم)

پیغمبر صلی الله علی و آله فرمود: سه عمل مورد لعنت است نسبت به کسی که آنها را انجام دهد: 1.کسی که در سایه گاه قافله تقوط کند 2.هرکه از نوبت آب کسی جلوگیری کند 3.کسی که راه روشن و معلوم به روس مردم ببندد.

شرح: مقصود از راه روشن و معلوم آن است که مردم از آنجا بسیار عبور کرده و راه بودنش معلوم باشد و در بعض نسخ«مقربه» ضبط شده و آن به معنی راه نزدیک است و مقصود کسی است که راه نزدیک را بر مردم ببندد و آنها را مجبور کند که از راه دور عبور کنند.

روایت یازدهم)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: پنج کس را من و هر پیغمبر مستجاب الدعوه‌ایی لعنت کرده ایم: 1.کسی که چیزی در کاب خدا زیاد کند 2.آن که سنت مرا ترک کند 3.هر که قَدَر خدا را ترک کند 4.کسی که آنچه را خدا نسبت به عترت من محترم دانسته روا شمرد 5.غنیمت جنگی را به خود اختصاص دهد و حلال داند.

.

اصول کافی، ج3

ترجمه مصطفوی

.

تفاوت ایمان و کفر

محمد بن حفص بن خارجه گوید: شنیدم مردی از امام صادق علیه السلام از قول مرجئه راجع به کفر و ایمان پرسید و عرض کرد: مرجئه بر ما احتجاج می کنند و می گویند:  کسی را که ما کافر میدانیم نزد خدا هم کافر است. همچنین مومن هم زمانی که به ایمانش اقرار کرد او را نزد خدا مومن می دانیم.

حضرت فرمود: سبحان الله! چگونه این دو برابرند؟! در صورتی که کفر فقط اقرار بنده است(اینکه خدائی نیست) و پس از اقرارش از او گواه و دلیلی نخواهند ولی ایمان ادعایی است که جز با دلیل ثابت نشود و دلیل مومن عمل و نیت اوست که اگر متفق شدند(نیت و عمل) بنده نزد خدا مومن است و کفر به هریک از این سه جهت نیت، قول و عمل ثابت می شوند. امّا احکام طبق گفتار و کردار جاری میشود( پس اگر کسی شهادتین را گفت و مقررات اسلامی را رعایت کرد باید او را مومن بدانیم و احکام ایمان را نسبت به او اجرا کنیم اگرچه نیست اش برخلاف عملش باشد.) زیرا چه بسا شخصی که مومنین به ایمانش شهادت دهند و احکام مومنین بر او جاری کنند ولی او نزد خدا کافر باشد. وگاهی هم درباره کسانی که احکام مومنین جاری شده، درست انجام شده است.

نکته: مرجئه جماعتی هستند که عقیده دارند با وجود ایمان هیچ گناهی زیانی به آن وارد نمی کند و هرچند که گناه داشته باشند اگرچه از نوع کبیره هم باشد به بهشت می روند اما با وجود کفر هیچ طاعتی سود ندهد.

.

اصول کافی، ج3

ترجمه مصطفوی