راه دفع شهوت و دشنام

اصحاب امام پيرامونش نشسته بودند كه زنى زيبا از آنجا گذشت،

حاضران ديده به آن زن دوختند. امام فرمود:

همانا ديدگان اين مردان به منظره شهوت آميز دوخته شده و به هيجان آمده اند،

هر گاه كسى از شما با نگاه به زنى به شگفتى آيد، با همسرش بياميزد كه او نيز زنى چون زن وى باشد.

راه پاسخ گویی به دشنام

مردى از خوارج گفت: خدا اين كافر را بكشد چقدر فقه مى داند. مردم براى كشتن او برخاستند،

امام فرمود: آرام باشيد، دشنام را با دشنام بايد پاسخ داد يا بخشيدن از گناه.

.

حکمت 420

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

حقیقت انسان

 بيچاره فرزند آدم!

اجلش پنهان، بيمارى هايش پوشيده،

اعمالش همه نوشته شده.

پشّه اى او را آزار مى دهد،

جرعه اى گلو گيرش شده او را از پاى در آورد،

و عرق كردنى او را بد بو سازد.

.

حکمت 419

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

ماهیت صبر

الْحِلْمُ عَشِيرَةٌ.

حلم و بردبارى، خويشاوندى است.

.

حکمت 418

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

شرائط توبه و استغفار

شخصى در حضور امام عليه السّلام بدون توجه لازم گفت: استغفر اللَّه، امام فرمود:

مادرت بر تو بگريد، مى دانى معناى استغفار چيست؟!

استغفار درجه والا مقامان است، و داراى شش معنا است؛

اوّل- پشيمانى از آنچه گذشت،
دوّم- تصميم به عدم بازگشت،
سوم- پرداختن حقوق مردم چنانكه خدا را پاك ديدار كنى كه چيزى بر عهده تو نباشد،
چهارم- تمام واجب هاى ضايع ساخته را به جا آورى،
پنجم- گوشتى كه از حرام بر اندامت روييده، با اندوه فراوان آب كنى، چنانكه پوست به استخوان چسبيده گوشت تازه برويد،
ششم- رنج طاعت را به تن بچشانى چنانكه شيرينى گناه را به او چشانده بودى، پس آنگاه بگويى، استغفر اللَّه.

.

حکمت 417

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

روش برخورد با دنیا

 امام علی به فرزندش امام مجتبى عليه السّلام خطاب كرد:

چيزى از دنياى حرام براى پس از مرگت باقى مگذار؛

زيرا آنچه از تو مى ماند نصيب يكى از دو تن خواهد شد؛

1- يا شخصى است كه آن را در طاعت خدا به كار گيرد، پس سعادتمند مى شود به چيزى كه تو را به هلاكت افكنده است.

2- يا شخصى كه آن را در نافرمانى خدا به كار گيرد، پس هلاك مى شود به آنچه كه تو جمع آورى كردى،

پس تو در گناه او را يارى كرده اى، كه هيچ يك از اين دو نفر سزاوار آن نيستند تا بر خود مقدّم دارى.

(سید رضی گوید: اين حكمت به گونه ديگرى نيز نقل شده):

پس از ستايش پروردگار !

آنچه از دنيا هم اكنون در دست تو است، پيش از تو در دست ديگران بود،

و پس از تو نيز به دست ديگران خواهد رسيد،

و همانا تو براى دو نفر مال خواهى اندوخت؛

1- يا شخصى كه اموال جمع شده تو را در طاعت خدا به كار گيرد، پس به آنچه كه تو را به هلاكت افكند سعادتمند مى شود،

2- يا كسى است كه آن را در گناه به كار اندازد، پس با اموال جمع شده تو هلاك خواهد شد،

كه هيچ يك از اين دو نفر سزاوار نيستند تا بر خود مقدّمشان بدارى،

و بار آنان را بر دوش كشى،

پس براى گذشتگان رحمت الهى،

و براى بازماندگان روزى خدا را اميدوار باش.

.

حکمت 416

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

دنيا شناسى

 (دنيا) فريب مى دهد،

زيان مى رساند و تند مى گذرد.

از اين رو خدا دنيا را پاداش دوستان خود نپسنديد،

و آن را جايگاه كيفر دشمنان خود قرار نداد.

و همانا مردم دنيا چون كاروانى باشند كه هنوز بار انداز نكرده،

كاروان سالار بانگ كوچ سر دهد تا بار بندند و برانند.

.

حکمت 415

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت 

راه تحمّل مصيبت ها

 مَنْ صَبَرَ صَبْرَ الْأَحْرَارِ،

وَ إِلَّا سَلَا سُلُوَّ الْأَغْمَار.

 
در مصيبت ها يا چون آزادگان بايد شكيبا بود،

و يا چون ابلهان خود را به فراموشى زد.

.

حکمت 413

نهج البلاغه

.

(در روايت ديگرى آمد كه اشعث بن قيس را در مرگ فرزندش اينگونه تسليت داد:)

إِنْ صَبَرْتَ صَبْرَ الْأَكَارِمِ،

وَ إِلَّا سَلَوْتَ سُلُوَّ الْبَهَائِم.

 يا چون مردان بزرگوار شكيبا،

و يا چون چهارپايان بى تفاوت باش.

.

حکمت 414

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

راه تربیت نفس

كَفَاكَ أَدَباً لِنَفْسِكَ،

اجْتِنَابُ مَا تَكْرَهُهُ مِنْ غَيْرِكَ.

در تربيت خويش تو را بس

كه از آنچه بر ديگران نمى پسندى دورى كنى.

.

حکمت 412

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

حفظ زبان در برابر استاد

لَا تَجْعَلَنَّ ذَرَبَ لِسَانِكَ عَلَى مَنْ أَنْطَقَكَ،

وَ بَلَاغَةَ قَوْلِكَ عَلَى مَنْ سَدَّدَكَ.

با آن كس كه تو را سخن آموخت به درشتى سخن مگو،

و با كسى كه راه نيكو سخن گفتن به تو آموخت، لاف بلاغت مزن.

.

حکمت 411

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت