شناخت جايگاه جبر و اختيار 

 (مرد شامى پرسيد آيا رفتن ما به شام، به قضا و قدر الهى است؟

امام با كلمات طولانى پاسخ او را داد كه برخى از آن را برگزيديم):

واى بر تو!

شايد قضاء لازم، و قدر حتمى را گمان كرده اى؟

اگر چنين بود، پاداش و كيفر، بشارت و تهديد الهى، بيهوده بود.

خداوند سبحان بندگان خود را فرمان داد در حالى كه اختيار دارند،

و نهى فرمود تا بترسند،

احكام آسانى را واجب كرد،

و چيز دشوارى را تكليف نفرمود،

و پاداش اعمال اندك را فراوان قرار داد.

با نافرمانى بندگان مغلوب نخواهد شد،

و با اكراه و اجبار اطاعت نمى شود،

و پيامبران را به شوخى نفرستاد،

و فرو فرستادن كتب آسمانى براى بندگان بيهوده نبود،

و آسمان و زمين و آنچه را در ميانشان است بى هدف نيافريد.

اين پندار كسانى است كه كافر شدند

و واى از آتشى كه بر كافران است.

.

حکمت 78

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

?مرا به جنگ دعوت كردى،
مردم را واگذار و خود به جانب من بيا،
و هر دو لشگر را از جنگ معاف كن، تا معلوم شود زنگ گناه قلب كدام يك از ما دو نفر را سياه كرده، و بر ديده كدام يك پرده افتاده.

?منم ابو الحسن،
قاتل جدّ و دايى و برادرت كه آنان را در جنگ بدر درهم كوبيدم، هم اكنون آن شمشير با من است، و با همان قلب دشمنم را ديدار مى كنم، دينم را تبديل ننموده، و پيامبر تازه اى انتخاب نكرده ام، و در همان راه حقّى هستم كه شما آن را به اختيار خود واگذاشتيد، و ورودتان در آن به اجبار و اكراه بود.
.
.
نامه 10
نهج البلاغه
.
.