خبر کشته شدن محمد بن ابی بکر

إِنَّ حُزْنَنَا عَلَيْهِ عَلَى قَدْرِ سُرُورِهِمْ بِهِ،

إِلَّا أَنَّهُمْ نَقَصُوا بَغِيضاً وَ نَقَصْنَا حَبِيباً.

آنگاه كه خبر كشته شدن محمد بن ابى بكر را به او دادند فرمود:

همانا اندوه ما بر شهادت او، به اندازه شادى شاميان است،

جز آن كه از آنان يك دشمن، و از ما يك دوست كم شد.

.

حکمت 325

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

تقوی در خلوت گاه

 اتَّقُوا مَعَاصِيَ اللَّهِ فِي الْخَلَوَاتِ،

فَإِنَّ الشَّاهِدَ هُوَ الْحَاكِمُ.

 از نافرمانى خدا در خلوت ها بپرهيزيد،

زيرا همان كه گواه است، داورى كند.

.

حکمت 324

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

کسی که خوارج را فریفت

در جنگ نهروان هنگامى كه از كنار كشتگان خوارج مى گذشت فرمود:

بدا به حال شما!

آن كه شما را فريب داد به شما زيان رساند.

پرسيدند چه كسى آنان را فريفت،اى امير المؤمنين؟

فرمود: شيطان گمراه كننده،

و نفسى كه به بدى فرمان مى دهد،

آنان را با آرزوها مغرور ساخت،

و راه گناه را بر ايشان آماده كرد،

و به آنان وعده پيروزى داد،

و سرانجام به آتش جهنّم گرفتارشان كرد.

.

حکمت323

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

رفتار با زنان بعد از جنگ

وقتى امام از جنگ صفّين باز مى گشت به محلّه شباميان رسيد،

آواز گريه زنان بر كشتگان جنگ را شنيد،

ناگاه حرب بن شرحبيل شبامى بزرگ قبيله شباميان خدمت امام رسيد به او فرمود:

آيا آن گونه كه مى شنوم، زنان شما بر شما چيره شده اند.

چرا آنان را از گريه و زارى باز نمى داريد؟

حرب پياده و امام سوار بر اسب مى رفتند،

به او فرمود: باز گرد،

كه پياده رفتن رييس قبيله اى چون تو پشت سر من،

موجب انحراف زمامدار و زبونى مؤمن است.

.

حکمت 322

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

قاطعيّت رهبرى در مشورت

وَ قَالَ (علیه السلام) لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ،

وَ قَدْ أَشَارَ إِلَيْهِ فِي شَيْءٍ لَمْ يُوَافِقْ رَأْيَهُ:

لَكَ أَنْ تُشِيرَ عَلَيَّ وَ أَرَى،

فَإِنْ عَصَيْتُكَ فَأَطِعْنِي.

عبد اللّه بن عباس در مسئله اى نظر داد كه امام آن را قبول نداشت

 فرمود: بر تو است كه رأى خود را به من بگويى،

و من بايد پيرامون آن بينديشم،

آنگاه اگر خلاف نظر تو فرمان دادم بايد اطاعت كنى.

.

حکمت 321

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

روش صحیح سوال پرسیدن

 لِسَائِلٍ سَأَلَهُ عَنْ مُعْضِلَةٍ:

سَلْ تَفَقُّهاً،

وَ لَا تَسْأَلْ تَعَنُّتاً؛

فَإِنَّ الْجَاهِلَ الْمُتَعَلِّمَ شَبِيهٌ بِالْعَالِمِ،

وَ إِنَّ الْعَالِمَ الْمُتَعَسِّفَ شَبِيهٌ بِالْجَاهِلِ الْمُتَعَنِّتِ.

شخصى مسئله پيچيده اى سؤال كرد،

فرمودند: براى فهميدن بپرس، نه براى آزار دادن،

كه نادان آموزش گيرنده، همانند داناست،

و همانا داناى بى انصاف چون نادان بهانه جو است.

.

حکمت 320

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

توصیه امام درباره فقر

 لِابْنِهِ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ:

يَا بُنَيَّ!

إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكَ الْفَقْرَ،

فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ؛

فَإِنَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدِّينِ،

مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ، دَاعِيَةٌ لِلْمَقْتِ.

 به پسرش محمد حنفيّه سفارش كرد:

اى فرزند من!

از تهيدستى بر تو هراسناكم،

از فقر به خدا پناه ببر،

كه همانا فقر، دين انسان را ناقص،

و عقل را سرگردان،

و عامل دشمنى است.

.

حکمت 319

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

علی از زبان علی (رمز پیروزی های امام علی)

وَ قِيلَ لَهُ بِأَيِّ شَيْءٍ غَلَبْتَ الْأَقْرَانَ؟

فَقَالَ (علیه السلام): مَا لَقِيتُ رَجُلًا، إِلَّا أَعَانَنِي عَلَى نَفْسِهِ.

 از امام پرسيدند، با كدام نيرو بر حريفان خود پيروز شدى؟

فرمود: كسى را نديدم جز آن كه مرا در شكست خود يارى مى داد.

[قال الرضي رحمه الله تعالى: يومئ بذلك إلى تمكن هيبته في القلوب].

(سید رضی گوید: امام به اين نكته اشاره كرد كه هيبت و ترس او در دل ها جاى مى گرفت).

.

حکمت 318

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

جواب صریح امام علی به یهودیان درباره اختلاف مسلمانان

وَ قَالَ لَهُ بَعْضُ الْيَهُودِ مَا دَفَنْتُمْ نَبِيَّكُمْ حَتَّى اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ،

فَقَالَ (علیه السلام) لَهُ:

إِنَّمَا اخْتَلَفْنَا عَنْهُ لَا فِيهِ،

وَ لَكِنَّكُمْ مَا جَفَّتْ أَرْجُلُكُمْ مِنَ الْبَحْرِ

حَتَّى قُلْتُمْ لِنَبِيِّكُمْ «اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ، قالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ».

شخصى يهودى به امام گفت: هنوز پيامبرتان را دفن نكرده، در باره اش اختلاف كرديد،

امام فرمود: ما در باره آنچه كه از او رسيده اختلاف كرديم، نه در خود او،

امّا شما يهوديان، هنوز پاى شما پس از نجات از درياى نيل خشك نشده بود كه به پيامبرتان گفتيد:

«براى ما خدايى بساز، چنانكه بت پرستان خدايى دارند»

و پيامبر شما گفت: «شما مردمى نادانيد».

.

حکمت 317

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

یعسوب الفجّار

 أَنَا يَعْسُوبُ الْمُؤْمِنِينَ

وَ الْمَالُ يَعْسُوبُ الْفُجَّارِ.

 من پيشواى مؤمنان، و مال، پيشواى تبهكاران است.

[قال الرضي: و معنى ذلك أن المؤمنين يتبعونني و الفجار يتبعون المال كما تتبع النحل يعسوبها و هو رئيسها].

(سید رضی گوید: معناى سخن امام اين است كه مؤمنان از من پيروى مى كنند و بدكاران پيرو مال مى باشند آنگونه كه زنبوران عسل از رئيس خود اطاعت دارند).

.

حکمت 316

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

نحوه نوشتن خط زیبا

به نويسنده خود عبيد اللّه بن ابى رافع دستور داد:

در دوات، ليقه بينداز،

نوك قلم را بلند گير،

ميان سطرها فاصله بگذار،

و حروف را نزديك به يكديگر بنويس،

كه اين شيوه براى زيبايى خط بهتر است.

.

حکمت 315

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

 روش برخورد با ظلم

رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَيْثُ جَاءَ،

فَإِنَّ الشَّرَّ لَا يَدْفَعُهُ إِلَّا الشَّر.

 سنگ را از همان جايى كه دشمن پرت كرده، باز گردانيد،

كه شر را جز شر پاسخى نيست.

.

حکمت 314

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

جامعیت قرآن

وَ فِي الْقُرْآنِ نَبَأُ مَا قَبْلَكُمْ،

وَ خَبَرُ مَا بَعْدَكُمْ،

وَ حُكْمُ مَا بَيْنَكُمْ.

 در قرآن اخبار گذشتگان، و آيندگان،

و احكام مورد نياز زندگى تان وجود دارد.

.

حکمت 313

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

وقت انجام مستحبات

 إِنَّ لِلْقُلُوبِ إِقْبَالًا وَ إِدْبَاراً؛

فَإِذَا أَقْبَلَتْ فَاحْمِلُوهَا عَلَى النَّوَافِلِ،

وَ إِذَا أَدْبَرَتْ فَاقْتَصِرُوا بِهَا عَلَى الْفَرَائِضِ.

 دل ها را روى آوردن و نشاط، و پشت كردن و فرارى است،

پس آنگاه كه نشاط دارند آن را بر انجام مستحبّات واداريد،

و آنگاه كه پشت كرده بى نشاط است، به انجام واجبات قناعت كنيد.

.

حکمت 312

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت

نفرین امام علی 

وَ قَالَ (علیه السلام) لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ،

وَ قَدْ كَانَ بَعَثَهُ إِلَى طَلْحَةَ وَ الزُّبَيْرِ

لَمَّا جَاءَ إِلَى الْبَصْرَةِ يُذَكِّرُهُمَا شَيْئاً مِمَّا سَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) فِي مَعْنَاهُمَا،

فَلَوَى عَنْ ذَلِكَ،

فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ إِنِّي أُنْسِيتُ ذَلِكَ الْأَمْرَ،

فَقَالَ (علیه السلام):

إِنْ كُنْتَ كَاذِباً فَضَرَبَكَ اللَّهُ بِهَا بَيْضَاءَ لَامِعَةً لَا تُوَارِيهَا الْعِمَامَةُ.

چون به شهر بصره رسيد خواست انس بن مالك را به سوى طلحه و زبير بفرست

تا آنچه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در باره آنان شنيده يادشان آورد،

أنس، سر باز زد و گفت من آن سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را فراموش كردم،

فرمود: اگر دروغ مى گويى خداوند تو را به بيمارى برص (سفيدى روشن) دچار كند كه عمّامه آن را نپوشاند.

[قال الرضي: يعني البرص، فأصاب أنساً هذا الداء فيما بعد في وجهه فكان لا يرى إلا [متبرقعا] مبرقعا]. 

(سید رضی گوید: پس از نفرين امام (ع)، انس به بيمارى برص در سر و صورت دچار شد، كه همواره نقاب مى زد).

.

حکمت 311

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ستاد احیا فرهنگ مهدویت