خشم و غضب

روایت اول)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: غضب ایمان را فاسد کند چنانکه سرکه عسل را.

روایت دوم)

میسر گوید: خدمت امام باقر علیه السلام از غضب سخن به میان آمد حضرت فرمود: همانا مرد غضب می کند و تا داخل دوزخ نشود هرگز راضی نگردد.پس هرکس بر مردمی خشمگین شد و ایستاده بود باید فوری بنشیند تا پلیدی شیطان از او دور شود و هرکس بر خویشاوندش غضب کند باید نزدیک رود و تنش را مس کند(مثلا دست به دست او کشد) زیرا خویشاوند هرگاه مس شود آرامش یابد.

روایت سوم)

امام صادق علیه السلام فرمود: غصب کلید هر شری است.

روایت چهارم)

اسحاق بن عمار گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام می فرمود: در تورات نوشته است: ای آدمی زاد، هرگاه خشم گیری مرا به یاد آور تا تورا هنگام خشم به یاد آورم و با آنها که نابودشان می کنم نابودت نکنم و چون ستمی بر تو شد، به انتقام گیری من برای خود راضی باش زیرا انتقام گیری من برایت از انتقام گیری خودت بهتر است.

روایت پنجم)

امام صادق علیه السلام فرمود: مردی به پیغمبر صلی الله علیه و آله عرض کرد: یا رسول الله! مرا تعلیم ده.
فرمود: برو و غضب مکن
آن مرد گفت: همین مرا بس است.
به جانب قبیله خود رفت. ناگاه در میان قومش جنگی به پا شد و اسلحه پوشیده در برابر یکدیگر صف کشیدند. آن مرد هم چون چنان دید اسلحه پوشید و به صف ایستاد. آن گاه سخن پیغمبر صلی الله علیه و آله را به یاد آورد که به او فرمود: “غضب مکن".
سپس اسلحه را کنار گذاشت و نزد مردمی که دشمن قومش بودند آمد و گفت: ای مردم هر جراحت و قتل و زدن بی نشانه ایی که در افراد شما باشد به عهده من و من خون بهای آن را بهوشما می پردازم.
آن مردم گفتند هرچه چنین باشد به نفع شما و ما از شما به پرداخت این جریمه سزاوارتریم. سپس با یکدیگر صلح کردند و آن کینه از میان رفت.

روایت ششم)

امام باقر علیه السلام فرمود: این غضب شراره ایی است شیطانی که در دل آدمی زاد شعله ور می شود و چون کسی از شما خشمگین شود چشمانش سرخ شود و رگهای گردنش ورم کند و شیطان در وجودش درآید. پس هرگاه کسی از شما از این حالت خویش بترسد به زمین بچسبد زیرا وسوسه شیطان در آن هنگام از او دور شود.

روایت هفتم)

امام صادق علیه السلام فرمود: غضب دل شخص حکیم را نابود کند و فرمود: هرکس مالک غضب خود نباشد مالک عقل خود نخواهد بود.

روایت هشتم)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که خود را از ریختن آبروی مردم نگه دارد خدا در قیامت از او بگذرد و هر که خشم خود را از مردم باز گیرد خدای تبارک و تعالی عذاب روز قیامت را از او بازگیرد.

.

اصول کافی، ج3

ترجمه مصطفوی

.

پیمان گرفتن خدا از مومن برای صبر بر گرفتاری

روایت اول)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: خدا از مومن برای چهار بلا پیمان گرفته است که آسان‌ترین آنها بر مومن این است که مومنی هم عقیده او باشد و بر او حسد ورزد یا منافقی که از او دنبال گیری کند(تا نقطه ضعفی بدست آورد.) یا شیطانی که او را گمراه کند یا کافری که جنگ با او را خواهد، پس با این گرفتاری‌ها مومن چه اندازه عمر کند.

روایت دوم)

امام صادق علیه السلام فرمود: مومن نتواند خود را از یکی از سه چیز برهاند و گاهی هر سه بر او گرد آیند: با دشمنی کسی که در خانه دربست با اوست و آزارش رساند یا همسایه آزارش دهد یا کسی که در میان راهی که به سوی کارش می رود او را آزار می دهد و اگر مومنی بر سر کوهی باشد خدای عزّوجلّ شیطانی را برانگیزد که او را اذیت کند و خدا از ایمانش برای او مونسی قرار دهد که از وحشت به کسی پناه نبرد.

روایت سوم)

امام صادق علیه السلام فرمود: همانا خدای عزوجل دوستش را در دنیا هدف تیر دشمنش قرار داده است.

روایت چهارم)

داوود بن ابی یزید گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: مومن مورد ناسپاسی قرار می‌گیرد.

و در روایت دیگر است؛ زیرا کار نیک او به سوی خدا بالا می رود و در میان مردم پخش نمی شود و کافر سپاس گزاری می شود.

روایت پنجم)

امام باقرعلیه السلام می فرمودند: هرگاه مومن بمیرد به شماره ربیعه و مضر(دو قبیله بزرگ عرب) شیاطین بر همسایگانش راه یابند و اینها به گمراهی او مشغول بودند.

روایت ششم)

امام صادق علیه السلام فرمود: نبوده و نخواهد بود و نباشد مومنی جز آنکه او را همسایه ئی باشد که آزارش رساند و اگر مومنی در یکی از جزیره‌های دریا باشد خدا کسی را برای برانگیزد که آزارش دهد.

.

اصول کافی، ج3

ترجمه مصطفوی

.

 باب عجب

روایت اول)

امام صادق علیه السلام فرمود: همانا خدا دانست که ارتکاب گناه برای مومن از خودبینی بهتر است و اگر چنین نبود هرگز مومنی به گناه دچار نمی شد.

روایت دوم)

علی بن سوید گوید: از حضرت ابی الحسن علیه السلام راجع به خودبینی و عجبی که عمل را فاسد کند پرسیدم.
پرسیدم: خود بینی چند درجه دارد: بعضی از آن درجات این است که کردار زشت بنده به نظرش جلوه کند و آن را خوب پندارد و از آن خوشش آید و گمان کند کار خوبی می کند و بعضی درجاتش این است که بنده به پرودگارش ایمان آورد و بر خدای عزوجل منت گذارد در صورتی که خدا را بر او منت است.

روایت سوم)

امام صادق علیه السلام فرمود: مردی گناه می کند و از آن پشیمان می شود و کار شایسته ایی می کند و آن شادمانش می سازد و از حال پشیمانی دور می افتد در صورتی که بودنش به حال پشیمانی بهتر است از شادی و سروری که او را فراگرفته است.

روایت چهارم)

امام باقر یا امام صادق علیهما السلام فرمود: دو مرد داخل مسجد شوند که یکی عابد و دیگری فاسق باشد و از مسجد خارج شوند در حالی که فاسق صدیق شده باشد و عابد فاسق. این برای این است که عابد داخل مسجد شود در حالتی که به عبادتش ببالد و به آن بنازد و فکرش در آن باره باشد ولی فکر فاسق درباره ندامت و پشیمانی از فسقش باشد و از خدای عزوجل راجع به گناهانی که کرده آمرزش خواهد.

روایت پنجم)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: زمانی موسی علیه السلام نشسته بود که ناگاه شیطان سوی او آمد و کلاه دراز و رنگارنگی به سر داشت. چون نزدیک موسی علیه السلام رسید کلاهش را برداشت و خدمت موسی ایستاد و به او سلام کرد.
موسی گفت: تو کیستی؟
گفت: شیطانم.
موسی گفت: شیطان توئی؟! خدا آواره ات کند.
شیطان گفت: من آمده ام به تو سلام کنم به خاطر منزلتی که نزد خدا داری.
موسی علیه السلام گفت: این کلاه چیست؟
گفت: به وسیله این کلاه دل آدمی زاد را می ربایم.
موسی گفت: به من خبر ده از گناهی که چون آدمی زاد مرتکب شود بر او مسلط شوی؟
شیطان گفت: هنگامی که او را از خود خوش آید و عملش را زیاد شمارد و گناهش در نظرش کوچک شود.
و پیامبرصلی الله علیه و آله فرمود: خدای عزوجل به داوود علیه السلام فرمود: ای داوود! گنهکاران را مژده بده و صدیقان را بترسان.
داوود عرض کرد: چگونه گنهکاران را مژده دهم و صدیقان را بترسانم؟
فرمود: ای داوود! گنهکاران را مژده بده که من توبه را می پذیرم و از گناه درمیگذرم و صدیقان را بترسان که به اعمال خویش خودبین نشوند؛ زیرا بنده ایی نیست که به پای حسابش کشم جز آنکه هلاک باشد.

.

اصول کافی، ج3

ترجمه و شرح مصطفوی

.

مجموعه روایات درباره تعجیل در کار خیر

روایت اول)

امام صادق علیه السلام می فرمود: هرگاه یکی از شما آهنگ کار خیری کند نباید به تاخیرش اندازد؛ زیرا بنده گاهی نماز می خواند یا روزه می گیرد و به او گفته می شود پس از این هر چه خواهی بکن که خدا تو را آمرزید.

شرح: عبادتی که موجب آمرزش بنده و تقرب کاملش به جانب حق متعال می شود از او مستور و پوشیده است و نمی داند چگونه عملی است از این رو باید نسبت به هر کار خیر و عمل نیکی که تصمیم گرفت فوری اقدام کند و تاخیر نیندازد که مبادا آن عمل موجب آمرزشش باشد و از او فوت شود. چنانکه پیغمبر صلی الله علیه و آله فرماید: برای پرودگار شما در دوران عمرتان نسیم های رحمتی است به هوش باشید و خود را در معرض آنها درآورید.

روایت دوم)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: همانا خدا کارهای خیر زود انجام شده را دوست دارد.

روایت سوم)

امام صادق علیه السلام فرمود:  هرگاه یکی از شما آهنگ کار خیر یا رساندن نفعی به دیگری کرد دو شیطان در جانب راست و چپش باشند پس باید بشتابد که او را از آن باز ندارند.

روایت چهارم)

امام باقر علیه السلام می فرمود: همانا خدا کار خیر را بر اهل دنیا سنگین ساخته مانند سنگینی آن در ترازوهایشان روز قیامت و همانا خدای عزّوجلّ بدی را بر اهل دنیا سبک ساخته مانند سبکی آن رد ترازوهایشان روز قیامت.   

.

اصول کافی، ج3

ترجمه مصطفوی