در سال 36 هجرى وقتى شنيد كه بنى اميّه با تهمت هاى فراوان آن حضرت را در خون عثمان شريك مى پندارند، فرمود:


آيا شناختى كه بنى اميّه از روحيّات من دارند آنان را از عيب جويى بر من باز نمى دارد و آيا سوابق مبارزات من، نادان را بر سر جاى خود نمى شناسند كه به من تهمت نزنند؟

آنچه خدا آنان را بدان پند داد از بيان من رساتر است. من مارقين (از دين خارج شدگان) را با حجّت و برهان مغلوب مى كنم و دشمن ناكثين «پيمان شكنان» و ترديد دارندگان در اسلام مى باشم، شبهات را بايد در پرتو كتاب خدا، قرآن، شناخت و بندگان خدا به آنچه در دل دارند پاداش داده مى شوند.

.

خطبه75

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

در ذى الحجّه سال 23 هجرى پس از قتل عمر، در روز شورا آن هنگام كه مردم به ناحق، براى بيعت كردن با عثمان جمع شدند، فرمود: 

همانا مى دانيد كه سزاوارتر از ديگران به خلافت من هستم.

سوگند به خدا! به آنچه انجام داده ايد گردن مى نهم، تا هنگامى كه اوضاع مسلمين رو براه باشد، و از هم نپاشد، و جز من به ديگرى ستم نشود، و پاداش اين گذشت و سكوت و فضيلت را از خدا انتظار دارم، و از آن همه زر و زيورى كه به دنبال آن حركت مى كنيد، پرهيز مى كنم.

.

خطبه74

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

گويند در سال 36 هجرى وقتى مروان بن حكم، داماد عثمان، در جنگ جمل اسير شد، امام حسن عليه السّلام و امام حسين عليه السّلام نزد پدر عذر او خواستند و امام على عليه السّلام او را رها كرد. گفتند: پدر، مروان با شما بيعت مى كند، امام فرمود:

مگر پس از كشته شدن عثمان با من بيعت نكرد؟ مرا به بيعت او نيازى نيست دست او دست يهودى است، اگر با دست خود بيعت كند، در نهان بيعت را مى شكند.

آگاه باشيد، او حكومت كوتاه مدتى خواهد داشت، مانند فرصت كوتاه سگى كه با زبان بينى خود را پاك كند. او پدر چهار فرمانرواست (قوچ هاى چهار گانه) و امّت اسلام از دست او و پسرانش روزگار خونينى خواهند داشت.

.

خطبه 73

نهج البلاغه

.

روایت اول)

ابن ابی نصر گوید: حضرت ابوالحسن (علیه السلام) درباره قول خدای عزوجلّ  «گمراه تر از آنکه هوس خویش را بدون هدایت خدا پیروی کند» کیست؟ سوره28-آیه50

فرمود: یعنی کسی که رأیش دینش باشد، بدون امامی از ائمه هدی.

شرح: یعنی امامی را که خدا رهبر و هادی او قرار داده، رها کند و طبق رأی و سلیقه خویش برای خود امامی بتراشد و در اصول و فروع دین به قیاس و استحسان و نظرات شخصی خویش اکتفا کند.

روایت دوم)

محمد بن مسلم گوید: شنیدم امام باقر (علیه السلام) می فرمود:

هرکه دینداری خدا کند با عبادتی که خود را در آن به زحمت افکند ولی پیشوائی از جانب خدا برای خود نگرفته باشد، کوشش او پذیرفته نیست و او گمراه است و سرگردان و خدا کرداراو را ناپسند دارد.

حکایت او حکایت گوسفندی است که از چوپان و گله خویش گم شود و تمام روز را با تلاش در رفت و آمد باشد و چون شب بر او پرده افکند گله ئی را که از چوپان خودش نیست، ببیند به سوی آن گراید و به آن فریب خورد و در خوابگاه آن گله بخوابد.

هنگامی که چوپان گله خود را حرکت دهد ، آن چوپان و گله را ناشناس ببیند. باز با شتاب و سرگردانی در جست و جوی چوپان و گله خود خود برآید . گوسفندانی را با چوپانش ببیند، به سوی آن گراید و بدان فریفته شود چوپان هم او را فریاد زند که بیا و به چوپان و گله خود بپیوند که تو از چوپان و گله خود گمگشته و سرگردانی ، آن گوسفند هراسان و سرگردان و تنها به این سو و آن سو زند و چوپانی هم ندارد که به چراگاهش رهبری کند یا به منزلش رساند.

در همین هنگام گرگ گم شدن او را مغتنم شمارد و او را بخورد . چنین است به خدا ای محمد! حال کسی که از جمله این امت باشد و او را امامی آشکار و عادل از طرف خدای عزوجل نباشد او گمشده و گمراه است و اگر بر این حال بمیرد با کفر و نفاق مرده است.

روایت سوم)

امام باقر(علیه السلام): خدای تبارک و تعالی فرموده است: هر آینه عذاب می کنم هر رعیتی را که در اسلام با پیروی از امام ستمگر یکه از جانب خدا نیست دینداری کند اگرچه آن رعیت نسبت به اعمال خود نیکوکار و پرهیزگار باشد و هر آینه در می گذرم از هر رعیتی که در اسلام با پیروی از امام عادل از جانب خئا دینداری کند، اگرچه آن رعیت نسبت به خود ستمگر و بدکردار باشد.

شرح:  اسلام پس از وفات پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله افرادی با دعا برخاسته و پس از اندکی حکمفرمائی با زور و سر نیزه خویشتن و پیروان خویش را مفتضح و رسوا نمود ه و لعنت و نفرین را از بازمادگان برای خود به یادگار گذاشته اند. مردمی که در حزب چنین افراد نام نویسی کنند و در شمار آنها درآیند و بر عده آنها بیفزایند و موجب مزید شوکت و فدرتشان گردند اگرچه از نظر وظیفه شناسی مردمی نیکوکار و با تقوی باشند؛ به این معنی که فقط اسم خود را در لیست آنها نوشته و به مرام نامه و اساسنامه و مقررات حزبی آنها رفتار نمی کنند، بلکه در وظایف شخصی و اجتماعی پیرو مقررات اسلام اند.

اینگونه افراد در نظر خدا منفور و مبغوض  و محکوم به عذاب و عقوبت می باشند؛ زیرا همان یک عمل به ظاهر کوچک وسیله ترویج باطل و مسلط ساختن شخص غاصب و ستمگر را بر افراد مسلمان و پایمال نمودن حقوق و جدود خدا  و مسلمانان و در نتیجه موچب ضعف و اضمحلال مقررات دین اسلام و خانه نشین پیشوای بر حق می گردد.

کسی که از امام حق پیروی کند و در اعمال شخصی خود مرتکب گناه و آلودگی شود پیداست که او به واسطه اینکه در مقدمه و سرلوحه  اعمالش سطر درخشانی به نام ولایت و تعهد  پیروی از امامان عادل و منصوب از جانب خدا را ثبت کرده و از پیشوای گمراه کننده و منحرف رو گردان شده است در نتیجه بر عده مومنین افزوده  و از اهل باطل کاسته و به اندازه یک تن نیروی اسلام و حقیقت را تقویت کرده و نیروی نفاق و باطل را تضعیف  و تخریب کرده و شایسته و سزاوار است که عفو و بخشش الهی آلودگی هها ی کوچکش را فرایرد  و خداوند حکیم و مهربان به واسطه یک عمل مهم و با ارزش او از چندین خطا و لغزش دیگرش درگذرد.

.

کافی،ج2

ترجمه مصطفوی

.

نشانه انتقال امامت به امام بعدی

هارون بن فضیل گوید: روز وفات حضرت ابوجعفر (امام جواد) علیه السلام ابوالحسن علی بن محمد (النقی) را دیدم، فرمود:« انا لله و انا الیه راجعون» ابی جعفر علیه السلام درگذشت.

به حضرت عرض شد: از کجا دانستید؟

فرمود: زیرا فروتنی و خضوعی نسبت به خدا در دلم افتاد که برایم سابقه نداشت.

.

کافی، ج2

ترجمه مصطفوی

.

تفاوت دینداری بین عجم و عرب

 امام رضا (علیه السلام):

خدای تبارک و تعالی از زمانی که پیغمبرش صلی الله علیه و آله را قبض روح فرموده تا همیشه، این دین را به عجم زادگان می بخشد و منت می گذارد و از خویشان پیغمبرش صلی الله علیه و آله باز می دارد. همواره به عجم زادگان عطا می کند و از خویشان پیغمبرش باز می دارد… .

شرح: مجلسی علیه الرحمه گوید: این روایت دلالت دارد که عجم از لحاظ ایمان بر عرب شرافت دارد … در تفسیر علی بن ابراهیم در ضمن آیه «و او نزلنا علی بعض الاعجمین فقرأ علیهم ما کانوا به مومنین» روایتی از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: اگر قرآن بر عجم نازل می شد عرب به آن ایمان نمی آورد ولی بر عرب نازل شد و عجم بدان ایمان آورد… و پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: اگر دین از دسترس بشر اوج گرفته و نزد ستاره ثریا باشد مردانی از عجم به آن دست پیدا کنند.

.

کافی، ج2

ترجمه مصطفوی

.

سنت جاری چهار پیغمبر در امامان (علیهم السلام)

گویا مراد به سنت چهار پیغمبر روایتی است که شیخ صدوق در اکمال الدین از امام باقر (علیه السلام) نقل کرده و حاصلش این است:

صاحب الامر را چهار سنت از چهار پیغمبر است:

1-ترس و انتظار از موسی علیه السلام.

2- زندان و غیبت از یوسف علیه السلام.

3- گفته مردم که او مرده است و نمرده اشد از عیسی علیه السلام.

4- قیام به شمشیر از محمد صلی اله علیه و آله.

.

کافی، ج2

ترجمه مصطفوی

.

امام صادق (علیه السلام):

همانا علی (بن ابیطالب) علیه السلام عالم بود و علم به ارث می رسد و هیچ عالمی نمیرد جز اینکه پس از وی کسی باشد که مانند علم او یا آنچه خدا خواهد (کمتر یا بیشتر) بداند.

.

کافی، ج2

ترجمه مصطفوی

.

سه ویژگی امام که مختص اوست:

امام صادق (علیه السلام): صاحب امر امامت به سه خصلت شناخته می شود که مختص اوست و در غیر او است:

1- او نسبت به امام پیشین سزاوارتر (نزدیکتر و منسوبتر) از سایر مردم است.

2- وصی او است.

3- سلاح و وصیت پیغمبر صلی الله علیه و آله نزد اوست.

.

کافی ج2

ترجمه مصطفوی

.

وظیفه مردم بعد از درگذشت امام

یعقوب بن شعیب گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: چون برای امام پیش آمدی کند، مردم چه کنند؟

فرمود: قول خدای عزوجل کجاست که می فرماید: «چرا از هر گروه از مومنین دسته ئی سفر نکنند تا درباره دین دانش آموزند و چون بازگشتند قوم خویش را بیم دهند شاید آنها بترسند.» 

سفر کنندگان تا زمانی که دنبال طلب دانشند، معذور ند و آنها که در انتظارند تا زمان بازگشت رفقای خود معذورند.

شرح: به قرینه سوال و جواب، مراد این است که چون امام وفات کند، بر مومنینی که در بلد امام نیستند لازم است از میان خود عده ای را انتخاب کرده برای تعیین امام به آن شهر بفرستد و تا زمانی که به آنجا نرسیده و در بلا تکلیفی به سر می برند از نداشتن امام و پیشوا معذورند و همچنین کسانی که ایشان را فرستاده اند تا زمان رسیدن خبر به آنها معذورند.

.

کافی،ج2

ترجمه مصطفوی

.

عبدالرحمن بن ابی عبدالله گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: منکر امر امامت از خاندان بنی هاشم و دیگران برابرند؟

فرمود: مگو منکر بلکه بگو جاحد از خاندان بنی هاشم و دیگران.

شرح: فرق منکر و جاحد این است که : منکر در برابر عارف و عالم به کار می رود یعنی کسی که چیزی را نشناخته و ندانسته است چنانکه  در سوره یوسف آیه 58 آنها را شناخت و آنها یوسف را منکر بودند(فعرفهم و هم له منکرون) شاهد ان است. اما جاحد کسی است که مطلبی را فهمیده و دانسته  ردّ کند و نپذیرد.

ابن ابی نصر گوید: به حضرت رضا علیه السلام عرض کردم: آنکه جاحد باشد از خاندان شما با دیگران برابر است ؟

فرمود: برای جاحد از خاندان ما دو گناه و برای نیکوکار دو ثواب است.

.

اصول کافی، جلد2

ترجمه مصطفوی

.

http://www.shabestan.ir

نيايش آن حضرت در آمرزش خواهي

خدايا!

اي آن كه گناهكاران از رحمتِ تو ياري خواهند.
اي آن كه درماندگان به يادكرد احسانِ تو امان جويند.
اي آن كه خطا پيشگان از بيم تو با فرياد بگريند.
اي مونس مردم گريزانِ دور از ديار.

اي غمگسار غم زدگان و شكسته دلان.

اي فريادرس بي‌كسانِ بي‌ياور.

اي ياور نيازمندانِ رانده شده.

توصیف صفات خداوند

تويي كه رحمت و دانشت در همه جا فراگير است.
تويي كه هر آفريده را از نعمت خود بهره‌مند كرده‌اي.
تويي كه بيش از آن چه كيفر مي‌دهي، در مي‌گذري.

تويي كه پيش از به خشم آمدن، مهر مي‌ورزي.
تويي كه افزون بر آنچه باز مي‌داري، مي‌بخشي.
تويي كه آفريدگان همه از رحمتت گشايش مي‌يابند.

تويي كه كه چون كسي را نعمتي ببخشي، پاداشي از او نخواهي.
تويي كه در كيفر دادن سركشان، اندازه نگه مي‌داري.

حقیقت انسان

و من، اي معبودِ من، بنده‌ي تو هستم كه به دعا فرمانش داده‌اي؛ پس مي‌گويد: لبّيك و سعديك.

اينك اين منم، اي پروردگار من، افتاده بر درگاهِ تو.

اين منم كه بار گناهان بر پشتم سنگيني مي‌كند.

اين منم كه عمرم را در گناه به سر آوردم.

اين منم كه از روي ناداني نافرماني‌ات كردم؛ حال آن كه اين گستاخي در حقِ تو روا نبود.

اي معبود من!

آيا بر كسي كه مي‌خواندت رحمت مي‌آوري تا من در خواندنِ تو سخت بكوشم؟

آيا آن كسي را كه به درگاهت زار مي‌گريد مي‌آمرزي تا من نيز اكنون به گريه آغازم؟

آيا از كسي كه به خواري چهره بر خاكِ درت مي‌سايد در مي‌گذري؟

آيا كسي را كه از بينوايي خود پيش تو گِلِه مي‌كند و تنها به تو اميد بسته است، بي‌نياز مي‌سازي؟

اي خداي من!

آن را كه جز تو بخشنده‌اي نمي‌يابد، نوميد مگردان،

و آن را كه جز از تو، از هيچ كس ديگري بي‌نيازي نخواهد، وامگذار.

اي خداي من!

پس بر محمد و خاندانش درود فرست

و از من روي مگردان كه من رو به سوي تو آورده‌ام،

و از رحمت خود بي‌نصيبم مكن كه دل به اميد تو بسته‌ام،

و دست رد بر سينه‌ام مزن كه بر درگاهت به خدمت ايستاده‌ام؛

تويي كه خود را به رحمت ستوده‌اي. پس بر محمد و خاندانش درود فرست و بر من رحمت آور.

و تويي كه خود را بخشنده ناميده‌اي، پس گناهم را ببخشاي.

اي معبود من!

مي‌بيني كه چگونه از ترس تو اشكم روان است و قلبم از بيم تو پريشان، و اندامم از شكوه تو لرزان.
و اين همه، براي آن است كه من از كردار بدِ خود شرمنده‌ام،

و از بس به درگاه تو ناليده‌ام، صدايم بند آمده،

زبانم ياري نمي‌كند كه با تو به راز و نياز سخن گويم.

صفات خداوند

پس، اي معبود من!ستايش براي توست.

چه بسيار عيب‌ها كه از من پوشيده‌اي و رسوايم نكرده‌اي،

و چه بسيار گناهان مرا كه نهان داشته‌اي و بدان‌ها شهرتم نداده‌اي،

و چه بسيار آلودگي‌ها كه بدان‌ها آلوده گشته‌ام و تو از آنها پرده برنگرفته‌اي

و نشان بدنامي بر گردنم نيفكنده‌اي

و زشتي‌هاي آن آلودگي‌ها را بر همسايگان عيب‌جوي من و رشكبران نعمتي كه به من داده‌اي، آشكار نساخته‌اي.
آن گاه، اين همه، مرا از ادامه‌ي آن كارهاي ناپسند كه خود مي‌داني، باز نداشت.

حقیقت انسان

حال اي معبود من!

چه كسي به رستگاري خويش از من نادان‌تر،

و به نصيب خود از من غافل‌تر،

و به سامان بخشيِ نفس امّاره از من بي‌اعتناتر است

كه آن روزيِ ارزاني شده‌ات را خرج گناهي مي‌كنم كه مرا از آن برحذر داشته‌اي؟

و چه كسي بيش از من در گرداب باطل غوطه‌ور و به زشتكاري گراينده‌تر است كه چون بر سر دو راهيِ دعوت تو و فراخوانِ شيطان مي‌ايستم، با ديده‌ي باز و آگاهانه در پي دعوت شيطان مي‌روم، بي‌آن كه دشمن او با خودم را فرموش كرده باشم؟

 در همان حال، يقين دارم كه سرانجام دعوت تو بهشت است، و فرجام دعوت او دوزخ.

پاك و منزّهي تو!

چه شگفت‌آور است كه من به زيانِ خود گواهي مي‌دهم و كارهاي نهان خود را بر مي‌شمارم.

و شگفت‌آورتر از اين، بردباري توست درباره‌ي من، و درنگ توست در زود عقاب كردن من؛

و اين، نه از آن روست كه من پيش تو آبرو و عزّتي دارم، بلكه تنها مداراي توست با من و فزون بخشي تو بر من، تا از آن نافرماني‌اي كه تو را به خشم آورد، پيشگيري كنم، و از آن گناهان كه فرسوده‌ام سازد، دست بردارم؛ و هم از آن روست كه تو بخشودن گناه مرا از عقوبت كردنم به سبب آن، دوست‌تر داري.

اي معبود من!

گناهم بيش‌تر، و آنچه از من بر جاي مانده زشت‌تر، و كردارم بدتر است.

در گرايش به باطل بي‌باك‌ترم، و در فرمانبرداري از تو بيداري‌ام ناچيزتر است،

و در برابر هشدارهاي تو آگاهي و مراقبتم كم‌تر؛

چنان كه در شمارش كاستي‌هاي خويش در مي‌مانم و از يادآوري گناهان خود ناتوانم.

بدين كلمات، خويشتن را سرزنش مي‌كنم؛ زيرا به مهرباني تو كه سامان كار گنهكاران بسته بدان است، اميدوارم،

و به رحمت تو كه وسيله‌ي آزاد كردن خطا پيشگان است، دل بسته‌ام.

خدايا!

اين گردن من است كه گناهان آن را در حلقه‌ي بندگي درآورده‌اند؛ پس بر محمد و خاندانش درود فرست و با بخشايش خود رهايش گردان.

و اين پشتِ من است كه زير بار خطاها دو تا گرديده؛ پس بر محمد و خاندانش درود فرست و به فضل خود از بار خطاهايم بكاه.

اي معبود من!

اگر چندان بگريم كه مژگانم فرو ريزد،

و چندان زاري كنم كه صدايم بگيرد،

و چندان بر درگاهت بايستم كه پاهايم آماس كند،

و چندان پيش تو كمر خم كنم كه استخوان‌هاي پشتم به درآيد،

و چندان به سجده روم كه چشمانم از چشمخانه بيرون شود،

و در همه‌ي عمر جز خاك زمين نخورم،

و پيوسته تا واپسين روز آبِ خاكستر نوشم،

و در اين ميان، چندان نام تو بر زبان آورم كه از گفتن باز مانم

و آن گاه از شرم تو چشم به آسمان بر ندارم، باز هم سزاوار آن نخواهم بود كه حتي يك گناه از گناهانم را بيامرزي.

اگر آن گاه كه شايسته‌ي آمرزش تو شوم، مرا بيامرزي،

و آن گاه سزاوار بخشايش تو گردم، ببخشايي،

همانا اين آمرزش و بخشايش نه از آن روست كه من در خورِ آنم؛ زيرا سزاي من، آن گاه كه نافرماني تو كردم، آتش بود. پس اگر عذابم كني، بر من ستم نورزيده‌اي.

معبود من!

اكنون كه بر گناهم پرده افكنده‌اي و رسوايم نساخته‌اي و به كَرَم خود با من مدارا نموده‌اي و در كيفر كردنم شتاب نكرده‌اي و به لطف خود با من بردبار بوده‌اي و نعمت خود را دگرگون و زلالِ احسانِ خويش را تيره نگردانده‌اي، بر زاري‌هاي دراز و بيچارگي‌هاي سخت و بدحالي‌هاي من رحمت آور.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست و مرا از گناهان در امان دار،

و به فرمانبرداري خود وادار،

و توفيقم ده كه به نيكي از بيراهه‌ي معصيت به راه طاعت باز گردم.

با آبِ توبه پاكم ساز و ياري‌ام ده كه گناه نكنم،

و به تن درستي حال و روزم را بهتر كن،

و شيريني آمرزشت را به من بچشان،

و مرا آزاد كرده‌ي بخشايش و رحمت خود گردان،

و از خشمِ خود براي من امان نامه‌اي بنويس،

و از مژده‌ي اين نعمت‌ها در اين جهان، پيش از رفتن به آن جهان، شادمانم ساز؛

مژده‌اي كه آن را بشناسم، و براي من در آن نشانه‌اي بگذار كه به آن آگاه شوم.

اين خواسته‌ها، بيش از توان تو نباشد، و با وجود قدرت و بردباري‌ات، بر تو دشوار نيايد،

و با آن بخشش‌هاي بزرگ كه آيات قرآنت دليل بر آنهاست، تو را به سختي نيندازد، كه تو هر چه خواهي، همان كني، و هر چه اراده كني، به همان فرمان دهي. و تو بر هر كار توانايي.

.

دعای شانزدهم

صحیفه سجادیه

.

موسسه موعود

حضرت علی به مردم را آموزش داد تا چگونه بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم درود فرستند.

1. ويژگى هاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:

بار خدايا!

اى گستراننده هر گسترده، و اى نگهدارنده آسمان ها، و اى آفريننده دل ها بر فطرت هاى خويش: دل هاى رستگار و دل هاى شقاوت زده.
گرامى ترين درودها و افزون ترين بركات خود را بر محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بنده و فرستاده ات اختصاص ده،

كه خاتم پيامبران گذشته،

و گشاينده درهاى بسته

و آشكار كننده حق با برهان است.
دفع كننده لشكرهاى باطل،

و درهم كوبنده شوكت گمراهان است،

آن گونه كه بار سنگين رسالت را بر دوش كشيد،

و به فرمانت قيام كرد،

و به سرعت در راه خشنودى تو گام برداشت، حتّى يك قدم به عقب برنگشت، و اراده او سست نشد.

و در پذيرش و گرفتن وحى، نيرومند بود،

حافظ و نگهبان عهد و پيمان تو بود،

و در اجراى فرمانت تلاش كرد تا آنجا كه نور حق را آشكار، و راه را براى جاهلان روشن ساخت،

و دل هايى كه در فتنه و گناه فرو رفته بودند هدايت شدند.

پرچم هاى حق را بر افراشت.

و احكام نورانى را بر پا كرد،

پس او پيامبر امين،

و مورد اعتماد،

و گنجينه دار علم نهان تو،

و شاهد روز رستاخيز،

و بر انگيخته تو براى بيان حقائق،

و فرستاده تو به سوى مردم است.

2. دعا براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:

پروردگارا!

براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در سايه لطف خود جاى با وسعتى بگشاى،

و از فضل و كرمت پاداش او را فراوان گردان.

خداوندا !

كاخ آيين او را از هر بنايى برتر

و مقام او را در پيشگاه خود گرامى تر گردان

و، نورش را كامل گردان،

و پاداش رسالت او را پذيرش گواهى و شفاعت و قبول گفتار او قرار ده؛ زيرا كه داراى منطقى عادلانه، و راه جدا كننده حق از باطل بود.

بار خدايا!

بين ما و پيغمبرت در نعمت هاى جاويدان، و زندگانى خوش، و آرزوهاى بر آورده، و خواسته هاى به انجام رسيده، در كمال آرامش، و در نهايت اطمينان، همراه با مواهب و هداياى با ارزش، جمع گردان.

.

خطبه 72

نهج البلاغه

.

موسسه اهل بیت

(در سال 38 هجرى و پس از فريب خوردن كوفيان از مكر و حيله عمرو عاص و معاويه، هشدار گونه فرمود).


علل نكوهش اهل عراق:

پس از ستايش پروردگار، اى مردم عراق!

همانا شما به زن بار دارى مى مانيد كه در آخرين روزهاى بار دارى جنين خود را سقط كند، و سرپرستش بميرد، و زمانى طولانى بى شوهر ماند، و ميراث او را خويشاوندان دور غارت كنند.

آگاه باشيد من با اختيار خود به سوى شما نيامدم بلكه به طرف ديار شما كشانده شدم.

به من خبر دادند كه مى گوييد على دروغ مى گويد.

خدا شما را بكشد، بر چه كسى دروغ روا داشته ام؛ آيا به خدا دروغ روا داشتم در حالى كه من نخستين كسى هستم كه به خدا ايمان آوردم، يا بر پيامبرش در حالى كه من اول كسى بودم كه او را تصديق كردم.

نه به خدا هرگز، آنچه گفتم واقعيّتى است كه شما از دانستن آن دوريد، و شايستگى درك آن را نداريد.

مادرتان در سوگ شما زارى كند «واى، واى، سر دهد» پيمانه علم را به شما به رايگان بخشيدم، اگر ظرفيّت داشته باشيد، و به زودى خبر آن را خواهيد فهميد.

.

خطبه 71

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

(در سال 40 هجرى سحرگاهى كه ضربت خورد، فرمود).


شكوه ها با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:

همان گونه كه نشسته بودم، خواب چشمانم را ربود،

رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) را ديدم، پس گفتم اى رسول خدا، از امّت تو چه تلخى ها ديدم و از لجبازى و دشمنى آنها چه كشيدم.

پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) فرمود: نفرينشان كن.

گفتم: خدا بهتر از آنان را به من بدهد، و به جاى من شخص بدى را بر آنها مسلّط گرداند.

.

خطبه70

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

(در سال 39 هجرى پس از شنيدن غارتگرى هاى فرماندهان معاويه در «عين التّمر» در نكوهش كوفيان فرمود).

نکوهش کوفیان در سستی در جهاد

چه مقدار با شما كوفيان مدارا كنم، چونان مدارا كردن با شتران نو بارى كه از سنگينى بار، پشتشان زخم شده است، و مانند وصله زدن جامه فرسوده اى كه هر گاه از جانبى آن را بدوزند، از سوى ديگر پاره مى گردد.

هر گاه دسته اى از مهاجمان شام به شما يورش آوردند، هر كدام از شما به خانه رفته، درب خانه را مى بنديد، و چون سوسمار در سوراخ خود مى خزيد، و چون كفتار در لانه مى آرميد.

سوگند به خدا!

ذليل است آن كس كه شما يارى دهندگان او باشيد، كسى كه با شما تير اندازى كند گويا تيرى بدون پيكان رها ساخته است.

به خدا سوگند!

شما در خانه ها فراوان، و زير پرچم هاى ميدان نبرد اندكيد. و من مى دانم كه چگونه بايد شما را اصلاح و كجى هاى شما را راست كرد، امّا اصلاح شما را با فاسد كردن روح خويش جايز نمى دانم.

خدا بر پيشانى شما داغ ذلّت بگذارد، و بهره شما را اندك شمارد، شما آنگونه كه باطل را مى شناسيد از حق آگاهى نداريد، و در نابودى باطل تلاش نمى كنيد آن سان كه در نابودى حق كوشش داريد.

.

خطبه69

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

  http://www.shabestan.ir

خدايا!

ستايش براي توست به خاطر آن تن درستي كه همچنان از آن برخوردارم،

و ستايش براي توست بر اين بيماري كه در تنم پديد آوردي.

اي معبود من!

نمي‌دانم كدام يك از اين دو حالت به شكر گزاري سزاوارتر است و ستايش در كدام يك از اين دو هنگامه شايسته‌تر.

اقسام نعمت ها در حالت تندرستی

آيا هنگام تن درستي كه روزهاي پاكيزه‌ي خود را بر من گوارا ساخته بودي و مرا در طلب خشنودي و بخشش خود به نشاط آورده بودي و به فرمانبرداري خود توفيق مي‌دادي و نيرو مي‌بخشيدي.

اقسام نعمت ها در حالت بیماری

يا هنگام بيماري كه مرا به آن آزمودي

و آن را همچون نعمتي به من ارزاني كردي تا بار سنگين گناه را بر پشت من سبك گرداني

و مرا از آلودگي‌هاي نافرماني پاكيزه سازي

و هشدارم دهي كه توبه كنم

و به يادم آوري كه قدر نعمت پيشين را بدانم و زنگار گناه را از دلم بزدايم؟

و در اين ميان، چه بسيار كارهاي پسنديده را كه فرشتگان در كارنامه‌ي من بر قلم آوردند، بي‌آن كه دلي در آن انديشه كند و زباني بدان سخن گويد و اندامي با آن به رنج افتد، بلكه هر چه بود، از فضل و بخشش و احسانِ تو بود در حقّ من.

در هنگام بیماری چه چیزهایی از خدل بخواهیم؟

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست

و آنچه را خود براي من مي‌پسندي، در چشمِ دلم آراسته گردان،

و آنچه را خود بر سرم مي‌آوري، بر من آسان ساز.

مرا از پليدي گناهان پيشين پاكيزه كن،

و از گزند آنچه كرده‌ام، دور فرما.

شيريني تن درستي را در من پديد آور

و گوارايي سلامت را به من بچشان،

و چنان كن كه چون از اين بيماري به در روم، خود را به آمرزشت رسانم

و بهبود حالم با گذشت تو از گناهانم پيوند خورد،

و چون از چنبر اندوه رهايي يابم، در گستره‌ي رحمتت پاي نهم

و تن درستي‌ام با گشايش و آسايش از سوي تو همراه شود.
تنها تويي كه بي‌مزد و منّت احسان مي‌كني، و بي‌شايستگي‌ِ ما، نعمت مي‌دهي.

بسيار بخشنده و احسان كننده‌اي، و داراي بزرگي و بزرگواري هستي.

.

دعای پانزدهم

صحیفه سجادیه

.

موسسه فرهنگی موعود

(پس از آنكه محمّد بن ابى بكر در مصر در سال 38 هجرى شهيد شد، فرمود).


ستودن «هاشم بن عتبه» براى فرماندارى مصر پس از شهادت «محمد بن ابى بكر»:

مى خواستم هاشم بن عتبه را فرماندار مصر كنم، اگر او را انتخاب مى كردم ميدان را براى دشمنان خالى نمى گذارد، و به عمرو عاص و لشكريانش فرصت نمى داد، نه اينكه بخواهم محمد بن ابى بكر را نكوهش كنم، كه او مورد علاقه و محبّت من بوده و در دامنم پرورش يافته بود.

.

خطبه68

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

(وقتى در 28 صفر سال 11 هجرى ماجراى سقيفه را به امام رساندند)، ایشان پرسيدند: انصار چه گفتند؟

پاسخ شنيد كه انصار گفتند: زمامدارى از ما، و رهبرى از شما مهاجرين انتخاب گردد.

پس امام عليه السّلام فرمود:
چرا با آنها به اين سخن رسول خدا استدلال نكرديد كه آن حضرت در باره انصار سفارش فرمود: با نيكان آنها به نيكى رفتار كنيد و از بدكاران آنها در گذريد؟

پرسيدند چگونه اين حديث انصار را از زمامدارى دور مى كند؟
پاسخ داد: اگر زمامدارى و حكومت در آنان بود، سفارش كردن در باره آنها معنايى نداشت.

سپس پرسيد، قريش در سقيفه چه گفتند؟
جواب دادند: قريش مى گفتند ما از درخت رسالتيم.
امام عليه السّلام فرمود: به درخت رسالت استدلال كردند امّا ميوه اش را ضايع ساختند.

.

خطبه67

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

ابن ابی یعفور گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام می فرمود: 

سه گروه هستند که در روز قیامت خدا با آنها سخن نگوید و پاکشان نکند و عذابی دردناک دارند:

1- هرکه ادعاء امامت از طرف خدا کند و حق نداشته باشد.

2- کسی که امام از طرف خدا را انکار کند.

3- آنکه معتقد باشد که این دو از اسلام بهره ئی دارند.

.

جلد2

اصول کافی

.

ترجمه مصطفوی

تعیین وقت ظهور

روایت اول)

ابوبصیر گوید: از امام صادق (علیه السلام) راجع به قائم (علیه السلام) پرسیدم. فرمود: 

وقت گزاران دروغ گویند. ما خانواده ئی هستیم که تعییم وقت نکنیم.

روایت دوم)

فضیل بن یسار گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: برای این امر وقتی هست؟

فرمود: وقت گزاران دروغ گویند، وقت گزاران دروغ گویند، وقت گزاران دروغ گویند. 

همانا موسی (علیه السلام) چون (در طور سینا) به پروردگار خود برای پیغام بردن وارد شد، قومش را وعده سی روز داد و چون خدا ده روز بر سی روز افزود، قومش گفتند: موسی با ما خلف وعده کرد، و کردند آنچه کردند(یعنی گوساله پرست شدند.) 

پس اگر ما خبری به شما گفتیم و طبق گفته ما واقع شد، بگوئید: خدا راست فرموده است و اگر به شما خبری گفتیم و برخلاف گفته ما واقع شد، بگوئید: خدا راست فرموده است تا دو پاداش گیرید.

شرح: اگر ائمه (علیهم السلام) درباره آن وقتی معین کنند و در آن وقت ظهور نکند، مربوط به موضوع بداء و امتحان خدای تعالی از بندگان  است تا مومنین واقعی و حقیقی آنها از منافقین و ریاکاران ظاهری مشخص و ممتاز گردند و کسی که اخبار بدائیه را تصدیق کند به واسطه صعوبت آن بر نفس انسان، خدا اجر و پاداش او را مضاعف و دو برابر می دهد. 

.

جلد 2

اصول کافی

.

ترجمه مصطفوی

روایت اول)

منصور گوید: امام صادق (علیه السلام) به من فرمود:

ای منصور! این امر (ظهور امام دوازدهم) به شما نمی رسد جز بعد از ناامیدی و نه به خدا (به شما نمیرسد) تا (خوب از بد) جدا شوید و نه به خدا تا بررسی شوید و نه به خدا تا شقاوت به شقی رسد و سعادت به سعید.

روایت دوم)

مردی از حضرت ابی جعفر (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: دلهای مردم از حدیث شما (شیعه که معتقد به غیبت امام عصر می باشد) می رمد و تنفر دارد. پس هر که به آن اقرار کرد، بیشترش گوئید و هر که منکر شد، از او دست بردارید.

همانا ناچار باید آزمایشی پیش آید که هر فرد خصوصی و محرم رازی در آن سقوط کند تا آنجا که آن کس که ( از کمال باریک بینی و دقت) مو را دو نیمه می کند، سقوط کند تا آنجا که جز ما و شیعیان ما باقی نماید.

روایت سوم)

ابوبصیر گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: قربانت گردم، کی فرج و گشایش باشد؟

فرمود: ای ابابصیر! تو هم از جمله دنیاخواهانی؟ کسی که این امر را بشناسد، برای او به به واسطه انتظارش فرج حاصل شده است.

.

جلد2

اصول کافی

.

ترجمه مصطفوی

  http://www.shabestan.ir

صفات خداوند

اي آن كه از رنج مردمِ جفا ديده آگاهي.
اي آن كه براي دانستن حال و روز ايشان، به گواهي گواهان نياز نداري.
اي آن كه مددكاري‌ات به ستم ديدگانت نزديك، و از ستمگران دوراست.

علت ظلم ظالمان 

معبود من!

تو مي‌داني كه از فلاني فرزند فلان، چه بدي‌ها به من رسيده كه تو خود همگان را از آنها باز داشته‌اي،

و چه بي‌حرمتي‌ها نصيبم شده كه تو خود از آنها نهي فرموده‌اي. اين همه، از روي سركشي است، به خاطر نعمتي كه عطايش كرده‌اي، و از سر بي‌اعتنايي و بي‌پروايي در برابر كيفري كه آن را به تأخير انداخته‌اي.

 دعا بر دفع ظلم ظالمان 

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست

و به نيروي خويش آن را كه بر من ستم كند و با من دشمني ورزد، از ستم بازدار،

و به قدرت خود، سرسختي‌اش را در هم شكن،

و او را به گرفتاري‌هايش سرگرم ساز،

و پيش دشمنانش ناتوان گردان.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست

و مگذار كه او بر من ستم روا دارد،

و مرا در برابر او به نيكي ياري فرما،

و از پرداختن به كارهايي چون كارهاي او و درافتادن به حال و روزي كه او دارد. نگاه دار.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست،

و هم اينك مرا بر دشمنم چنان ياوري كن كه با آن طوفانِ خشم من فرو نشيند و كارِ انتقام من از او تمام شود.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست

و به جاي آن ستم كه او بر من كرده، بخشايش خود را نصيب من فرما،

و به جاي بدرفتاري‌هايش، بر من رحمت آور، كه هر ناخوشايندي در برابر خشم تو ناچيز است، و هر مصيبتي در برابر غضب تو آسان.

خدايا!

همچنان كه ستم ديدگي را در چشم من بد آراسته‌اي، مرا از ستمگري نيز رويگردان كن.

خدايا!

جز در پيشگاه تو دادخواهي نمي‌كنم، و از هيچ داوري جز تو ياري نمي‌خواهم؛ هرگز!

پس بر محمد و خاندانش درود فرست و دعايم را به اجابت رسان و دادخواهي‌ام را به دگرگون شدنِ حالِ من پايان ده.

خدايا!

مرا به نااميدي از دادگري خويش ميازماي،

و آن كه را بر من ستم روا مي‌دارد، به ايمن شدن از كيفر خود امتحان مكن، تا در ستمگري بر من پاي فشارد و به زور حقّم را باز ستاند.

به زودي آنچه را به ستمكاران وعده داده‌اي، براي او پيش آور، و آن مژده‌ي اجابت كه به درماندگان داده‌اي، درباره‌ي من به انجام رسان.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست و چنان كن كه قبول آنچه بر من مقدّر كرده‌اي، چه مرا سود دهد و چه زيان، برايم آسان باشد،

و مرا به آنچه از من گرفته‌اي يا به من داده‌اي، خشنود گردان، و به راست‌ترين راه، هدايت فرما، و به درست‌ترين كارها وادار.

خدايا!

اگر خير مرا در آن مي‌بيني كه گرفتن حقّ من و انتقام من از كسي كه بر من ستم روا داشته است ـ تا روز جدايي حق از باطل و روزِ گرد آمدن مدّعيان حق ـ به تأخير افتد، پس بر محمد و خاندانش درود فرست و مرا با نيّت درست و شكيبايِ پيوسته ياري فرما.

و مرا از خواهش‌هاي نكوهيده و نابردباريِ آزمندان در امان دار،

و آن پاداش نيك را كه براي من اندوخته‌اي و آن كيفر و عقاب را كه براي دشمنِ من آماده كرده‌اي، در دلم نمايان كن.

و آن را براي من دستاويزي قرار ده تا به مدد آن، به آنچه برايم مقدّر كرده‌اي، خرسند شوم،

و به آنچه برايم برگزيده‌اي، اطمينان يابم.

چنين باد، اي پروردگار هستي‌ها، كه تنها تو داراي بخشش بزرگ هستي و تنها تو بر هر كار توانايي.

.

دعای چهاردهم

صحیفه سجادیه

.

موسسه موعود

  http://www.shabestan.ir

راه گره گشایی مشکلات زندگی

خدايا، اي سرانجامِ نيك هزار نياز خواهي.
اي آن كه توفيق رسيدن به خواسته‌ها از توست.
اي آن كه در برابر نعمت‌هايت عوض نمي‌خواهي.
اي آن كه زلالِ بخشش خود را به منّت نهادن نمي‌آلايي.

اي آن كه تنها به تو بي‌نيازي توان جست و از تو بي‌نياز نتوان بود.
اي آن كه همگان به تو روي مي‌آورند و از تو روي بر نمي‌تابند.
اي آن كه خواسته‌هاي بسيار، گنجينه‌هاي نعمت را تهي نمي‌گرداند.
اي آن كه هيچ دستاويزي قانون حكمتت را دگرگون نمي‌سازد.

اي آن كه رشته‌ي نياز نيازمندان از تو بريده نمي‌شود.
اي آن كه بسياريِ دعاي خواهندگان تو را نمي‌رنجاند.

خود را به بي‌نيازي از آفريدگانت ستوده‌اي، و تو سزاوار اين بي‌نيازي هستي،
و آفريدگان را نيازمندِ خويش خوانده‌اي و آنان را سزاست كه نيازمند تو باشند.

هر كس كه سامان كار خويش را از تو بخواهد، و بخواهد كه تو او را بي‌نياز گرداني، خواسته‌ي خود را در آن جا كه بايد، جست و جو كرده و از راهي درست به يافتن آن برآمده است.
و هر كس كه حاجت خود نزد يكي از بندگانِ تو بَرَد و او را سبب كام‌يابيِ خويش پندارد، خود را در معرض نااميدي گذاشته است و مي‌سزد كه از نعمتِ تو بهره‌اي نبرد.

خدايا!

مرا از تو خواسته‌اي است كه خود از برآوردن آن ناتوانم و چاره‌جويي آن نتوانم، و نفسم مرا وسوسه مي‌كند كه برآوردن آن خواسته را از كسي خواهم كه او، خود، نياز از تو خواهد و در خواسته‌اش از تو بي‌نياز نباشد؛ و اين، خود لغزشي بود از لغزش‌هاي خطاكاران، و زمين خوردني چون زمين خوردنِ گنهكاران.

آن گاه به هشدار تو از خوابِ بي‌خبري به خود آمدم، و به توفيق تو، پس از لغزش برخاستم، و چون به راهم آوردي، ديگر زمين نخوردم و باز گرديدم،
و گفتم: پاك و منزّه است پروردگار من، چگونه مي‌شود نيازمندي از نيازمندي چون خود حاجت خواهد و تهي دستي نياز خواه تهي دستي گردد؟

پس اي معبود من!

با اشتياقِ تمام به سويت آمدم، و با اعتماد، دست اميد به دامانِ تو زدم،
و دانستم كه كوه خواسته‌هاي من، پيش توانگري تو، كوچك است، و انبوه چشمداشتِ من از تو، در برابر رحمت‌هاي تو اندك؛ گنجايش لطفِ تو بيش از نيازِ خواهندگان است، و دستِ بخشش تو بالاتر از همه‌ي دستان.

خدايا!

پس بر محمد و خاندانش درود فرست و به لطف خود با من آن كن كه بخشش بسيار تو را سزاوار است،

و به عدل خود با من آن مكن كه مرا شايسته است.

من نخستين كسي نيستم كه به تو روي آورد و تو او را نعمت دادي، حال آن كه سزوار رانده شدن بود،

و نخستين كسي نيستم كه دست خواهش به سويت دراز كرد و تو خواسته‌اش را برآوردي، حال آن كه سزاوار نااميدي بود.

خدايا!

پس بر محمد و خاندانش درود فرست و دعاي مرا اجابت كن و ندايم را پاسخ گو و بر زاري‌هاي من رحمت آور و آواز مرا بشنو.

مرا از خودت نااميد مساز، و رشته‌ي پيوند من با خودت را مگسل، و در اين نياز كه اكنون از تو مي‌خواهم، و هر نياز ديگر، مرا به ديگران حواله مكن.

و پيش از آن كه از اين جا برخيزم، خود، برآوردنِ خواسته‌ام را بر عهده بگير،

و با آسان كردن سختي‌ها بر من، نيازم را برآورده ساز و مرا به خواسته‌ام برسان،

و در هر كار، آنچه خير من در آن است، برايم مقدّر فرما.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست؛ درودي پيوسته و بالنده؛ بي‌گسست و بي‌پايان، و اين درود را ياري رسانِ من و وسيله‌ي برآمدنِ حاجتم گردان، كه تو كارگشايِ نيكو خصالي.

اي پروردگارِ من!

خواهشم از تو اين است كه… [خواسته‌ي خود را به ياد مي‌آوري و به سجده مي‌روي و مي‌گويي:] بخشش بسيار تو خاطرم را آسوده و احسانت مرا به سوي تو راه نمود.

پس تو را به خودت و به محمد و خاندانش ـ كه درود تو بر آنان باد ـ سوگند مي‌دهم و از تو مي‌خواهم كه مرا دستِ تهي و نااميدي برنگرداني.

.

دعای 13

صحیفه سجادیه

.

موسسه موعود

ادامه »

(در يكى از روزهاى آغازين جنگ صفّين در سال 37 هجرى براى لشكريان خود ايراد فرمود).


آموزش تاكتيك هاى نظامى:

اى گروه مسلمانان!

لباس زيرين را ترس خدا، و لباس رويين را آرامش و خونسردى قرار دهيد.

دندان ها را بر هم بفشاريد تا مقاومت شما برابر ضربات شمشير دشمن بيشتر گردد،

زره نبرد خود را كامل كنيد، پيش از آن كه شمشير را از غلاف بيرون كشيد چند بار تكان دهيد،

با گوشه چشم به دشمن بنگريد و ضربت را از چپ و راست فرود آوريد، و با تيزى شمشير بزنيد، و با گام برداشتن به پيش، شمشير را به دشمن برسانيد.

و بدانيد كه در پيش روى خدا و پسر عموى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم قرار داريد.

پى در پى حمله كنيد و از فرار شرم داريد؛ زيرا فرار در جنگ، لكّه ننگى براى نسل هاى آينده و مايه آتش روز قيامت است.

از شهادت خرسند باشيد و به آسانى از آن استقبال كنيد.

به آن گروه فراوان اطراف خيمه پر زرق و برق و طناب در هم افكنده (فرماندهى معاويه) به سختى حمله كنيد، و به قلب آنها هجوم بريد كه شيطان در كنار آن پنهان شده، دستى براى حمله در پيش، و پايى براى فرار آماده دارد.

مقاومت كنيد تا ستون حق بر شما آشكار گردد. «و شما برتريد، خدا با شماست، و از پاداش اعمالتان نمى كاهد».

.

خطبه66

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

(در سال 38 هجرى پس از پايان جنگ صفّين در مسجد كوفه اين سخنرانى را ايراد كرد).

خدا شناسى، «شناخت صفات خدا»:

ستايش خداوندى را سزاست كه صفتى بر صفت ديگرش پيشى نگرفته تا بتوان گفت: پيش از آن كه آخر باشد اوّل است و قبل از آن كه باطن باشد ظاهر است.
هر واحد و تنهايى جز او، اندك است،

هر عزيزى جز او ذليل، و هر نيرومندى جز او ضعيف و ناتوان است،

هر مالكى جز او بنده، و هر عالمى جز او دانش آموز است،

هر قدرتمندى جز او، گاهى توانا و زمانى ناتوان است.
هر شنونده اى جز خدا در شنيدن صداهاى ضعيف كر و برابر صداهاى قوى، ناتوان است و آوازهاى دور را نمى شنود.

هر بيننده اى جز خدا، از مشاهده رنگ هاى ناپيدا و اجسام بسيار كوچك ناتوان است، هر ظاهرى غير از او پنهان، و هر پنهانى جز او آشكار است.

مخلوقات را براى تقويت فرمانروايى، و يا براى ترس از آينده، يا يارى گرفتن در مبارزه با همتاى خود، و يا براى فخر و مباهات شريكان، و يا ستيزه جويى مخالفان نيافريده است؛ بلكه همه، آفريده هاى او هستند و در سايه پرورش او، بندگانى فروتن و فرمانبردارند.

خدا در چيزى قرار نگرفته تا بتوان گفت در آن جاست، و دور از پديده ها نيست تا بتوان گفت از آنها جداست.

آفرينش موجودات او را در آغاز ناتوان نساخته، و از تدبير پديده هاى آفريده شده باز نمانده است، نه به خاطر آنچه آفريده قدرتش پايان گرفته و نه در آنچه فرمان داد و مقدّر ساخت دچار ترديد شد؛ بلكه فرمانش استوار، و علم او مستحكم، و كارش بى تزلزل است.

خدايى كه به هنگام بلا و سختى به او اميدوار، و در نعمت ها از او بيمناكند.

.

خطبه 65

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

شتافتن به سوى اعمال پسنديده

اى بندگان خدا!

از خدا بپرهيزيد. و با اعمال نيكو به استقبال أجل برويد،

با چيزهاى فانى شدنى دنيا آنچه كه جاويدان مى ماند خريدارى كنيد.

از دنيا كوچ كنيد كه براى كوچ دادنتان تلاش مى كنند.

آماده مرگ باشيد كه بر شما سايه افكنده است.

چون مردمى باشيد كه بر آنها بانگ زدند و بيدار شدند، و دانستند دنيا خانه جاويدان نيست و آن را با آخرت مبادله كردند. خداى سبحان شما را بيهوده نيافريد، و به حال خود وا نگذاشت.

ميان شما تا بهشت يا دوزخ، فاصله اندكى جز رسيدن مرگ نيست. زندگى كوتاهى كه گذشتن لحظه ها از آن مى كاهد، و مرگ آن را نابود مى كند، سزاوار است كه كوتاه مدّت باشد.

زندگى كه شب و روز آن را به پيش مى راند به زودى پايان خواهد گرفت. مسافرى كه سعادت يا شقاوت همراه مى برد بايد بهترين توشه را با خود بردارد. از اين خانه دنيا زاد و توشه برداريد كه فرداى رستاخيز نگهبانتان باشد.

بنده خدا!

بايد از پروردگار خود بپرهيزد، خود را پند دهد و توبه را پيش فرستد،

و بر شهوات غلبه كند؛ زيرا مرگ او پنهان و پوشيده است، و آرزوها فريبنده اند

شیطان

و شيطان، همواره با اوست و گناهان را زينت و جلوه مى دهد تا بر او تسلّط يابد، انسان را در انتظار توبه نگه مى دارد كه آن را تأخير اندازد، و تا زمان فرا رسيدن مرگ از آن غفلت نمايد.

واى بر غفلت زده اى كه عمرش بر ضد او گواهى دهد،

و روزگار او را به شقاوت و پستى كشاند.

دعای حضرت علی

از خدا مى خواهيم كه ما و شما را برابر نعمت ها مغرور نسازد، و چيزى ما را از اطاعت پروردگار باز ندارد، و پس از فرا رسيدن مرگ دچار پشيمانى و اندوه نگرداند.

.

خطبه 64

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

 http://www.shabestan.ir

عوامل ممانعت از دعا

خدايا، سه چيز مرا باز مي‌دارد از اين كه خواسته‌ي خود را با تو در ميان گذارم، و يك چيز مرا بر آن وا مي‌دارد.

فرماني كه داده‌اي و من در عمل به آن كُندي كرده‌ام، كاري كه مرا از آن بازداشته‌اي و من به انجام دادنِ آن شتاب ورزيده‌ام، نعمتي كه به من ارزاني داشته‌اي و من در سپاس آن كوتاهي نموده‌ام، سه چيزي هستند كه مرا باز مي‌دارند.

اما بخشش و نيكي بسيار تو به كسي كه روي به درگاهت آورد و با خوش‌بيني به سوي تو آيد، مرا به گفتنِ خواسته‌ام بر مي‌انگيزد؛ چرا كه هر احسانِ تو بخشش بسيار است، و هر نعمتِ تو نعمتي بي‌سابقه.

نحوه اقرار به گناه

اينك اي معبود من!

اين منم كه بر درگاه عزّتِ تو همچون بنده‌اي فرمانبردار و خوار ايستاده‌ا

و همچون بينوايي عيالوار، شرمسارانه دستِ خواهش دراز كرده‌ام.

اعتراف مي‌كنم كه در هنگام احسانِ تو جز خودداري از نافرماني تو كاري نكرده‌ام، حال آن كه هيچ گاه از نعمت‌هاي تو بي‌بهره نبوده‌ام.

اي معبودِ من!

آيا اقرارم به كارهاي ناپسند در پيشگاه تو، مرا سود مي‌دهد؟

و اعترافم به زشتكاري‌ها مرا از عذاب تو نجات مي‌بخشد؟ يا در همين حال كه هستم خشمِ خود را بر من واجب كرده‌اي، و هم اكنون كه تو را مي‌خوانم غضب خود را دامنگيرم ساخته‌اي؟

اي خداوند پاك!

از تو نااميد نخواهم شد، زيرا دَرِ بازگشت به سوي خود را به رويم گشوده‌اي.

پس به درگاهت مي‌نالم، چونان بنده‌اي ذليل كه بر خود ستم كرده و حُرمت پروردگارِ خود را شكسته است؛

همان كه گناهانش فزوني يافته و روزگار عمرش سپري شده و چندان كه مي‌نگرد، زمان كار كردنش به سر آمده و زندگي‌اش رو به پايان نهاده است، و به يقين مي‌داند كه پناهي جز تو ندارد و از عذاب تو گريختن نتواند. پس با توبه روي به درگاهت آورده و آن را براي تو خالص گردانيده و با دلي پاك و پاكيزه در پيشگاهت ايستاده و با صدايي آرام و دگرگون تو را مي‌خواند.

از فروتني بسيار و سر به زير افكندن در پيشگاه تو قامتش خم گرديده و ترس از تو پاهايش را به لرزه درآورده و گونه‌هايش خيسِ‌ اشك است، و در اين حال، تو را مي‌خواند كه: اي مهربان‌ترين مهربانان، و اي مهربان‌ترين كسي كه رحمت خواهان سوي تو آيند و جويندگانِ آمرزش پيرامونِ تو گردش كنند. اي آن كه بخشش تو از انتقامت بيش‌تر، و خشنودي تو از خشمت افزون‌تر است.

اي آن كه به نيكي از گناه خلق در مي‌گذري تا ستايشِ تو كنند.

اي آن كه بندگانت را به پذيرش توبه عادت داده‌اي و با توبه تبهكاران‌شان را به راه آورده‌اي.

اي آن كه به اندك كارِ نيك ايشان خرسند شوي و آن كارِ كم را پاداش بسيار دهي.

اي آن كه اجابت دعاي بندگان را ضامن شده‌اي و با فضل و بخشش خود، به آنان پاداش نيك وعده فرموده‌اي.

من آن گنهكارترينِ گنهكاراني نيستم كه آمرزيده‌اي؛

من از نكوهيده‌ترين كساني نيستم كه از تو پوزش خواسته‌اند و پذيرفته‌اي؛ و از ستمكارترينِ ستمكاراني نيستم كه رو به سوي تو آورده‌اند و تو نيز [با رحمت خود] به ايشان رو كرده‌اي.

من اينك به سوي تو برمي‌گردم؛ همچون كسي كه از گذشته‌ي خود سخت پشيمان است

و از بار گرانِ معصيتي كه بر دوش دارد، هراسان است، و از آنچه گرفتار آن شده، شرمسار و دل نگران است.

مي‌داند كه آمرزش گناهان بزرگ، پيش تو كار سختي نيست، و در گذشتن از خطاهاي سنگين بر تو دشوار نباشد، و بردباري در برابر تباهكاري آشكار ما تو را به زحمت نيندازد.

محبوبترین بندگان خدا

محبوب‌ترين بندگان تو آن كس است كه در برابرِ تو سركشي نكند و از پافشاري بر گناه بپرهيزد و پيوسته از تو آمرزش خواهد.

خدايا !

من از گردن كشي در برابرِ تو بيزاري مي‌جويم

و از پافشاري بر گناه به تو پناه مي‌برم

و از هر كوتاهي كه كرده‌ام آمرزش مي‌طلبم

و بر آن كار كه در آن فرو مانم از تو ياري مي‌خواهم.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست

و گناه آنچه را بر من واجب كرده‌اي، بر من ببخشاي،

و مرا از كيفري كه سزاوار آنم، بِرَهان،

و از آنچه گناهكاران را به وحشت انداز، آسوده بدار؛ زیرا تو بر چشم‌پوشي از گناه توانايي، و تنها به تو اميدِ خطا پوشي هست، و همگان تو را به وصف آمرزش مي‌شناسند. خواسته‌ي خويش را تنها از تو مي‌خواهم كه گناهم را جز تو آمرزنده‌اي نيست. هرگز، هرگز!

من بر خويشتن جز از عذابِ تو نمي‌ترسم، كه تنها از تو بايد بيم داشت و تنها از تو بايد آمرزش خواست. بر محمد و خاندانش درود فرست و نيازم را برآور و خواسته‌ام را برسان و گناهم را ببخشاي و مرا از ترس در امان دار، كه تو بر هر كاري توانايي و اين همه بر تو آسان است. چنين باد اي پروردگار هستي‌ها.

.

دعای دوازدهم

صحیفه سجادیه

.

موسسه فرهنگی موعود

 http://www.shabestan.ir

عاقبت بخیری و اوقات فراغت

اي آن كه ياد تو يادآورانت را بزرگي دهد،

اي آن كه سپاس توُ سپاسگزارانت را رستگار كند،

 اي آن كه فرمانبرداريِ‌ تو فرمانبردارانت را رهايي بخشد،

بر محمد و خاندانش درود فرست؛

و با ياد خود، دل‌هاي ما را از هر ياد ديگري بپرداز؛

و با سپاس خود، زبان‌هاي ما را از هر سپاس ديگر، و با فرمانبرداري خود، اعضاي ما را از فرمانبرداري ديگران بازدار.

بهترین اوقات فراغت

اگر براي ما فراغتي مقدّر كرده‌اي، آن را فراغتي بي‌گزند و سالم قرار ده كه وبال نياورد و دل‌هايمان را نميراند، تا فرشتگاني كه گناهان ما را مي‌نويسند، با كارنامه‌اي سفيد و تهي از تيرگي‌هاي گناه از پيش ما به سوي تو برگرداند، و فرشتگاني كه كارهاي نيك ما را مي‌نويسند، شادمان از آنچه در كارنامه‌ي ما نوشته‌اند، پيش تو آيند.

عاقب بخیری

چون روزهاي زندگي ما سپري شود و مدت عمر ما به سر آيد و فراخوانِ تو ما را فرا خوانَد ـ همان كه از اجابت آن چاره و گريزي نيست ـ بر محمد و خاندانش درود فرست و؛

چنان كن كه آنچه فرشتگانِ نويسنده براي ما رقم مي‌زنند، به توبه‌اي مقبول خاتمه يابد، تا پس از آن ما را به سبب گناهي كه كرده‌ايم و نافرماني‌اي كه بدان آلوده گشته‌ايم، باز نداري،

و در آن روز كه از رازهاي پنهان بندگانت پرده بر مي‌داري، پيش چشمِ همگان، پرده از گناهان ما بر نداري.

تنها تويي كه با هر كس تو را بخوند، مهر مي‌ورزي، و به هر كس كه تو را ندا دهد، جواب مي‌گويي.

.

دعای یازدهم

صحیفه سجادیه

.

موسسه فرهنگی موعود

امام باقر علیه السلام

شتاب مکن که خدا به واسطه شتاب بندگانش شتاب نمی کند.

.

اصول کافی

ج2

.

ترجمه مصطفوی

اثبات امامت امام رضا علیه السلام

عبدالله بن مغیره گوید:

من واقفی مذهب بودم که به حج رفتم. چون به مکه رسیدم، شکی در دلم (راجع به مذهبم) خلجان کرد.

خودم را به #ملتزم (دیوار مقابل در خانه کعبه که مستحب است ، سینه و شکم را به آنجا چسبانیده و دعا کنند) چسبانیدم و گفتم: «بار خدایا! تو خواست و اراده مرا میدانی. مرا به بهترین دینها هدایت کن.» پس در دلم افتاد که خدمت حضرت رضا علیه السلام بروم. 

به مدینه آمدم و در خانه حضرت ایستادم و به غلامش گفتم : به آقایت بگو مردی از اهل عراق بر در خانه است.

آنگاه صدای حضرت را شنیدم که می فرمود: بفرما ای عبدالله بن مغیره! بفرما ای عبدالله بن مغیره.

چون مرا دید، فرمود: خدا دعایت را اجابت کرد و به دین خودش هدایتت فرمود.

من عرض کردم: گواهی دهم که توئی حجت خدا و امین او بر خلقش.

.

اصول کافی

ج2

.

ترجمه مصطفوی

روش برخورد با دنيا

آگاه باشيد دنيا خانه اى است كه كسى در آن ايمنى ندارد جز آنكه به جمع آورى توشه آخرت پردازد و از كارهاى دنيايى كسى نجات نمى يابد.

مردم به وسيله دنيا آزمايش مى شوند، پس هر چيزى از دنيا را براى دنيا به دست آورند از كفشان بيرون مى رود، و بر آن محاسبه خواهند شد، و آنچه را در دنيا براى آخرت تهيّه كردند به آن خواهند رسيد، و با آن خواهند ماند.

دنيا در نظر خردمندان چونان سايه اى است كه هنوز گسترش نيافته، كوتاه مى گردد، و هنوز فزونى نيافته كاهش مى يابد.

.

خطبه63

نهج البلاغه

.

در سال 40 هجرى، روزهاى آخر عمر شريف امام عليه السّلام در كوفه در پاسخ به برخى از تهديدها و كشته شدن ناگهانى فرمود.


موضع گيرى امام عليه السّلام برابر تهديد به ترورو مرگ

پروردگار! براى من پوششى استوار قرار داد كه مرا حفظ نمايد،

هنگامى كه عمرم بسر آيد، از من دور شده و مرا تسليم مرگ مى كند، كه در آن روز نه تير خطا مى رود و نه زخم بهبود مى يابد.

.

خطبه62

نهج البلاغه

.

در سال 38 هجرى، پس از پايان جنگ نهروان، نسبت به آينده خوارج فرمود.

نهى از كشتار خوارج

بعد از من با خوارج نبرد نكنيد، زيرا كسى كه در جستجوى حق بوده و خطا كرد، مانند كسى نيست كه طالب باطل بوده و آن را يافته است.

(سید رضی می گوید: منظور امام از گروه دوم معاويه و ياران او هستند).

.

خطبه61

نهج البلاغه

.

در پايان جنگ با خوارج، در سال 38 هجرى شخصى گفت، اى اميرالمؤمنين عليه السّلام خوارج همه نابود شدند. فرمود.

خبر از تداوم تفكّر انحرافى خوارج

نه، سوگند به خدا!

هرگز آنها نطفه هايى در پشت پدران و رحم مادران وجود خواهند داشت، هر گاه كه شاخى از آنان سر برآورد قطع مى گردد تا اينكه آخرينشان به راهزنى و دزدى تن در مى دهند.

.

خطبه60

نهج البلاغه

.

(در سال 38 هجرى به هنگامى حركت براى جنگ با خوارج، شخصى گفت، خوارج از پل نهروان عبور كردند، امام فرمود.

خبر از قتلگاه خوارج:
قتلگاه خوارج اين سوى نهر است، به خدا سوگند از آنها جز ده نفر باقى نمى ماند، و از شما نيز ده نفر كشته نخواهد شد. 

سید رضی می گوید: (منظور امام از «نطفه» آب نهر است كه از فصيحترين كنايه در رابطه با آب هر چند زياد و فراوان باشد). 

.

خطبه۵۹

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

http://www.shabestan.ir

نیایش در توبه

خدايا!

اگر اراده كني كه ما را بيامرزي. اين آمرزش نتيجه‌ي فضل توست، و اگر خواستِ تو كيفر دادنِ ما باشد، اين كيفر هم از عدالت توست.

بر ما منّت گذار و در كار بخشش خود سخت مگير.

از گناهمان درگذر و ما را از عذاب خود رهايي ده كه ما را طاقت عدل تو نيست، و بي‌بخشايش تو هيچ يك از ما را اميدِ نجات نباشد.

اي بي‌نياز بي‌نيازان!

اينك ما بندگانِ تو در پيشگاه توايم، و من از همه به تو محتاج‌ترم.

پس به توانگريِ خويش، تهي‌دستي ما را چاره‌اي ساز

و احسانِ خويش را از ما دريغ مدار آن گونه كه نوميد گرديم؛ كه اگر چنين كني، آن كس كه از تو نيك بختي خواسته، بدبخت شود، و آن كس كه از احسانِ تو چشم بخشش داشته، تهي دست مانَد.

با چنين حال نوميدي، پيش چه كسي رَويم و روي نياز به كدامين درگاه بريم؟

خدايا!

تو منزّهي، و ما آن بيچارگانيم كه بر آوردن خواست ايشان را واجب كرده‌اي، و آن رنج ديدگانيم كه بر داشتن رنج ايشان را وعده فرموده‌اي.

خواستِ تو را سزاوارتر، و بزرگيِ تو را شايسته‌تر آن است كه؛

بر خواستارِ رحمت خود، رحمت آوري،

و آن كس را كه از تو ياري طلبد، فريادرس باشي.

پس بر زاري و نياز ما رحمت آور،

و اكنون كه خويشتن را بر آستانِ تو افكنده‌ايم، بي‌نيازمان فرما.

خدايا!

آن دم كه از شيطان فرمانبري كرديم و از تو نافرماني، شيطان به شادي پرداخت. پس بر محمد و خاندانش درود فرست، و اينك كه ما او را براي خاطر تو رها كرده‌ايم و به سوي تو آمده‌ايم، ديگر به گناه كردن ما شاد مكن.

.

دعای دهم

صحیفه سجادیه

.

موسسه موعود

http://www.shabestan.ir

توبه

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست و ما را به سوي توبه‌اي كه پسندِ توست برگردان،و از پا فشاري بر آنچه نمي‌پسندي به دور دار.

نحوه انتخاب کردن در سر دو راهی ها

خدايا!

آن جا كه به ناچار يا دينِ ما كاستي مي‌گيرد يا دنياي ما، كاستي را در آن قرار ده كه زودگذر است، و بازگشت ما را به سوي آن كه پايدارتر است.

و هرگاه آهنگ دو كار كرده باشيم كه يكي خشنودي تو را به همراه دارد و ديگري به خشمت مي‌آورَد، ما را به آن كار كه خشنودي تو در آن است گرايش ده، و نيروي ما را در انجام دادنِ آنچه سبب خشمِ توست، ناتوان گردان.
و در اين كارها، نفس‌هاي ما را به اختيارمان وامگذار؛ زيرا نفس، اگر توفيق تو نباشد، باطل را بر مي‌گزيند، و اگر رحمتِ تو او را در نيابد، به بدي فرمان مي‌دهد.

نحوه آفرینش انسان

خدايا، تو ما را از ناتواني آفريده‌اي و بنياد ما را بر سستي نهاده‌اي، و از آبي پست و بي‌مقدار، هستي ما را آغاز كرده‌اي. اينك ما را هيچ جنبشي نيست مگر به نيروي تو، و هيچ نيرويي نيست مگر به ياري كردن تو.

دعای عاقبت بخیری

پس ما را به توفيق خود مدد فرما، و به راه راستِ خود استواري ده، و چشمِ دل‌هاي ما را از ديدن آنچه دوست نمي‌داري كور گردان، و چنان كن كه نافرماني تو به هيچ يك از جوارح ما راه نيابد.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست و چنان كه رازهاي دلِ ما و جنبش‌هاي اندام ما و نگريستن‌هاي چشم ما و گفتارهاي زبان ما وسيله‌ي دريافت ثواب تو باشند، تا هيچ كار نيكي كه شايسته‌ي پاداش توست، از دستِ ما نرود، و هيچ كار زشتي كه عقوبت تو را در پي دارد، روي دست ما نمانَد.

.

دعای نهم

صحیفه سجادیه

.

موسسه موعود

http://www.shabestan.ir

اقسام شرور در زندگی انسان

خدايا، پناه مي‌برم به تو؛

از شورِ آزمندي و تنديِ خشم،

و چيرگي حسد، و كم طاقتي و ناخرسندي از روزي مقدّر،

و تندخويي و زياده‌روي در لذت جويي، و پا فشاري بر باطل،
و پيروي هواي نفس، و سرپيچي از راه راست،

و فرو رفتن در خواب غفلت، و كوششِ بيش از نياز،

و برگزيدن باطل به جاي حق، و پافشاري بر گناه،

و كوچك نماييِ خطا، و بزرگ نماييِ طاعت.

پناه مي‌برم به تو از؛

به خود نازيدنِ توانگران و خوار شمردن درويشان

و بد رفتاري با زير دستان و ناسپاسي در حقّ آن كس كه به ما نيكي كرده است.

خدايا!

به تو پناه مي‌برم از ياري كردن ستمگر و خوار داشتن ستم ديده و درخواستِ چيزي كه حقّ ما نيست و ندانسته سخن گفتن.

و به تو پناه مي‌بريم از اين كه در دل خيال فريب كسي را بپروريم و شيفته‌ي كردار خود شويم و آرزوهاي دور و دراز كنيم.

به تو پناه مي‌بريم از بد سرشتي و ناچيز شمردنِ گناهانِ كوچك و اين كه شيطان بر ما چيره شود،

يا روزگار ما را بيچاره و تيره روز گرداند و يا پادشاهي بر ما ستم ورزد.

به تو پناه مي‌بريم از اسراف كردن و نيافتن روزي به مقدار نياز.

به تو پناه مي‌بريم از سرزنش دشمنان و نيازمندي به همانندِ خود، و زندگي در سختي، و مردن بي‌توشه‌ي آخرت.

به تو پناه مي‌بريم از بزرگ‌ترين حسرت، و سنگين‌ترين ناگواري

و بدترين تيره‌بختي و بد سرانجامي، و نا اميدي از پاداش نيك. و فرود آمدن عذاب.

خدايا!

بر محمد و خاندانش درود فرست و به رحمتِ خود، من و همه‌ي مردان و زنان با ايمان را از آنچه گفته شد، در امان دار، اي مهربان‌ترين مهربانان.

.

دعای هشتم

صحیفه سجادیه

.

موسسه موعود

در سال 38 هجرى پس از ماجراى حكميّت، و شنيدن شايعات فراوان در نكوهش خوارج فرمود.


خبر از آينده شوم خوارج

سنگ حوادث و بلا بر شما ببارد، چنانكه اثرى از شما باقى نگذارد.

آيا پس از ايمانم به خدا، و جهاد كردنم در ركاب رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) به كفر خويش گواهى دهم؟ اگر چنين كنم گمراه شده و از هدايت شدگان نخواهم بود. پس به بدترين جايگاه رهسپار شويد، و به راه گذشتگان باز گرديد.

آگاه باشيد!

به زودى پس از من، به خوارى و ذلّت گرفتار مى شويد و شمشير برنده بر شما مسلّط مى گردد، و به استبدادى دچار خواهيد شد كه براى ديگر ستمگران راه و رسم حكومت قرار خواهد گرفت.

(سید رضی مى گويد: سخن امام على عليه السّلام كه فرمود «و لا بقى منكم آبر» سه گونه روايت شده است، اوّل- آنگونه كه ما آورده ايم، آبر، از باب «يأبر النّخل» به معناى اصلاح كننده آمده. دوم- «آثر» نقل شد يعنى باز گو كننده حديث، و اين نقل به نظر من بهتر است، گويا امام عليه السّلام مى فرمايد، از شما خبر دهنده اى باقى نماند. سوم- «آبز» با «ز» نيز روايت شد به معناى هلاك شونده، پرش كننده، كه به هلاك شونده «آبز» گويند).

.

خطبه58

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

در سال 40 هجرى، روزهاى آخر عمر شريف خود در نكوهش و هشدار كوفيان ايراد فرمود.

پیش بینی حضرت علی از خلیفه بعد خود

آگاه باشيد!

پس از من مردى با گلوى گشاده، و شكمى بزرگ بر شما مسلّط خواهد شد، كه هر چه بيابد مى خورد، و تلاش مى كند آنچه ندارد به دست آورد. او را بكشيد ولى هرگز نمى توانيد او را بكشيد.

آگاه باشيد!

به زودى معاويه شما را به بيزارى و بدگويى من وادار مى كند، بدگويى را به هنگام اجبار دشمن اجازه مى دهم كه مايه بلندى درجات من و نجات شماست، امّا هرگز در دل از من بيزارى نجوييد كه من بر فطرت توحيد تولّد يافته ام و در ايمان و هجرت از همه پيش قدم تر بوده ام.

.

خطبه57

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

برخى اين خطبه را به آغاز سال 37 هجرى نسبت به تحرّكات معاويه در بصره، و برخى در يكى از روزهاى جنگ صفّين نسبت مى دهند.

نحوه آزمایش خداوند در جنگها

در ركاب پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بوديم و با پدران و فرزندان و برادران و عموهاى خود جنگ مى كرديم، كه اين مبارزه بر ايمان و تسليم ما مى افزود، و ما را در جادّه وسيع حقّ و صبر و برد بارى برابر ناگواريها و جهاد و كوشش برابر دشمن، ثابت قدم مى ساخت.

گاهى يك نفر از ما و ديگرى از دشمنان ما، مانند دو پهلوان نبرد مى كردند، و هر كدام مى خواست كار ديگرى را بسازد و جام مرگ را به ديگرى بنوشاند، گاهى ما بر دشمن پيروز مى شديم و زمانى دشمن بر ما غلبه مى كرد.
پس آنگاه كه خدا، راستى و اخلاص ما را ديد، خوارى و ذلّت را بر دشمنان ما نازل و پيروزى را به ما عنايت فرمود، تا آنجا كه اسلام استحكام يافته فراگير شد و در سرزمين هاى پهناورى نفوذ كرد.

به جانم سوگند !

اگر ما در مبارزه مثل شما بوديم هرگز پايه اى براى دين استوار نمى ماند، و شاخه اى از درخت ايمان سبز نمى گرديد.

به خدا سوگند، شما هم اكنون از سينه شتر خون مى دوشيد و سرانجامى جز پشيمانى نداريد.

.

خطبه56

نهج البلاغه

.

موسسه اهل البیت

در سال 37 هجرى در آستانه جنگ صفّين، برخى مدارا كردن امام را ديده و علّت را پرسيدند در پاسخ آنان فرمود:


اينكه مى گوييد، خويشتن دارى از ترس مرگ است، بخدا سوگند باكى ندارم كه من به سوى مرگ روم يا مرگ به سوى من آيد، و اگر تصوّر مى كنيد در جنگ با شاميان ترديد دارم.

بخدا سوگند!

هر روزى كه جنگ را به تأخير مى اندازم براى آن است كه آرزو دارم عدّه اى از آنها به ما ملحق شوند و هدايت گردند. و در لابلاى تاريكى ها، نور مرا نگريسته به سوى من بشتابند، كه اين براى من از كشتار آنان در راه گمراهى بهتر است، گر چه در اين صورت نيز به جرم گناهانشان گرفتار مى گردند.

.

خطبه55

نهج البلاغه

.

.

موسسه اهل البیت

http://www.shabestan.ir

به نام خداوند بخشنده ی مهربان

تبیین اوصاف خداوند

اي کسي که گره‌هاي سختي‌ها به وسيله تو گشوده مي‌شود،

و اي کسي که تندي و سورت شدائد به تو مي‌شکند،

و اي کسي که بيرون شدن از تنگي به راحتي فرج از تو طلبيده مي‌شود.

دشواري‌ها به قدرت تو هموار شده

و سلسله اسباب به لطف تو برقرار گشته،

و قضا به قدرت تو جريان يافته

و اشياء بر وفق اراده تو روان شده‌اند،

پس همه چيز به مجرّد خواست تو بي‌گفتنت فرمان پذيرند،

و به محض اراده تو بدون نهي کردنت، بازداشته شده‌اند.

تويي خوانده شده براي حل مشکلات و تويي پناه در بليّات.

جز بلايي که تواش دفع کني بلايي دفع نمي‌شود،

و غير از آنچه تواش برطرف سازي برطرف نمي‌گردد

هم اکنون، اي پروردگار من!

بلايي بر من فرود آمده که سنگيني‌اش مرا به زانو درافکنده

و گرفتاري‌ايي به من رو آورده که تحملش مرا از پا درآورده،

و آن را تو به قدرت خود وارد آورده‌اي

و به اقتدار خود بر من متوجّه ساخته‌اي،

پس براي آنچه تو وارد کرده‌اي برگرداننده‌اي،

و براي آنچه تو پيش آورده‌اي تغيير دهنده‌اي،

و براي آنچه تو فرو بسته‌اي گشاينده‌اي،

و براي آنچه تو مشکل ساخته‌اي آسان کننده‌اي،

و براي آنکه تو خوار کرده‌اي، ياري دهنده‌اي نيست

پس بر محمّد و آلش رحمت فرست،

و به رحمت خود در آسايش را اي پروردگار من به رويم بگشاي،

و به قوّت خود سلطان غم را از هجوم بر من منهزم ساز،

و مرا در شکوايم به توجّه کامل نائل فرماي،

و در آنچه مسألت کرده‌ام شيريني احسان خود را به من بچشان،

و از نزد خود رحمت و گشايش آسان ارزاني‌دار،

و از لطف خود نجات و خلاصي سريع مقرّر ساز

و مرا به سبب غلبه غم از رعايت واجبات و به کار بستن مستحبات خود باز مدار .

زيرا که من اي پروردگار به علت آنچه برسرم آمده بي تاب و توان شده‌ام

و قلبم از تحمل آنچه بر من رخ داده لبريز از غم شده است

و تو بر رفع گرفتاري من و دفع آنچه در آن افتاده‌ام قادري.

پس قدرتت را درباره من به کار بر، اگر چه از جانب تو سزاوار آن نباشم.

اي صاحب عرش عظيم.

.

دعای هفتم

صحیفه سجادیه

.

http://fazellankarani.com/persian/sahifa/?page=8

http://www.shabestan.ir

به نام خداوند بخشنده ی مهربان

فلسفه آفرینش شب و روز

سپاس خداي را که؛

شب و روز را به نيروي خود بيافريد

و ميان آن دو به قدرت خود امتياز برقرار کرد

و براي هر يک از آن دو حدّي محدود و مدّتي ممدود قرار داد.

خدايي که؛

بنابر سنّت مقدر خود براي بندگان در تأمين وسائل تغذيه و پرورش ايشان هر يک از شب و روز را جايگزين آن ديگر مي‌سازد

و هر يک از آن دو را بدون ديگري مي‌برد و برمي‌آورد و مي‌افزايد و مي‌کاهد.

براي تأمين روزي بندگان و نشو و نماي ايشان شب و روز را جايگزين يکديگر مي‌سازد .

پس شب را براي ايشان بيآفريده تا در آن از حرکات خسته کننده و فعاليت‌هاي آزار دهنده بيآسايند و آن را جامه‌اي ساخته که از به هر آسودن و غنودنش بپوشند تا موجب رفع خستگي و تجديد نيرو و نشاط‌شان باشد و به آن وسيله به کام دل خود برسند

و روز را براي ايشان بينايي بخش و روشن‌گر بيآفريده تا در پرتو آن به تحصيل فضل و احسانش بکوشند

و اسباب دست يافتن به روزي‌اش را فراهم سازند و در طلب آنچه رسيدن به نعمت عاجل دنياشان و درک سعادت آخرت‌شان در گرو آن است در عرصه زمين خدا روان گردند.

او به همه اين تدبيرها کار ايشان را به سامان مي‌آورد و اعمال‌شان را مي‌آزمايد، و چگونگي احوال ايشان را در اوقات طاعتش و در منازل واجباتش و موارد احکامش همي نگرد. تا آن را که بد کرده‌اند به کيفر عمل خود برساند و آنان را که کار نيک کرده‌اند پاداش نيک دهد.

خدايا!

پس سپاس تو را بر آنکه پرده تاريکي شب را به نور صبح شکافتي و ما را از روشني روز بهره‌مند ساختي،

و به منافع روزي‌ها بينا فرمودي،

و از پيش آمدهاي آفات نگاه داشتي.

تبیین اوصاف خدا

صبح کرديم و همه اشياء يکسره صبح کردند در حالي که همگي ملک توايم: از آسمان گرفته تا زمينش و هر چه در هر يک از آن دو پراکنده ساخته‌اي ساکن و جنبنده‌اش، ثابت و سيارش و آنچه در هوا برآمده، و آنچه در زير خاک پنهان شده.

صبح کرديم در قبضه قدرت تو،

در حالي که پادشاهي و سلطه‌ات ما را فرا مي‌گيرد

و مشيت ما را به هم مي‌پيوندد،

و به فرمان تو در کارها تصرّف مي‌نماييم،

و در محيط تدبير تو در انقلاب و تحوّليم.

از امور جز آنچه تو فرمان داده‌اي و از خير جز آنچه تو بخشيده‌اي در اختيار ما نيست،

ماهیت روز

و اين، روزي نوين و تازه است. و او بر ما گواهي آماده است، اگر نيکي کنيم ما را با سپاس به درود مي‌کند، و اگر بدي کنيم از ما. به نکوهش جدا مي‌شود.

دعا در هر روز

خدايا!

بر محمّد و آلش رحمت فرست و؛

حسن مصاحبت اين روز را روزي ما ساز

و از سوء مفارقتش به سبب ارتکاب نافرماني يا اکتساب گناه کوچک يا بزرگي نگاه‌دار.

و بهره ما را از نيکي‌ها در آن سرشار کن،

و ما را در اين روز از بدي‌ها بپيراي

و از آغاز تا انجام آن را براي ما از ستايش و سپاس و مزد و اندوخته و فضل و احسان پر ساز.

خدايا!

رحمت ما را به سبب خودداري‌مان از گناه بر فرشتگان کرام الکاتبين کم و آسان ساز،

و نامه‌هاي اعمال‌مان را از حسنات‌مان پُر کن

و ما را نزد آن فرشتگان به کردارهاي بدمان رسوا مساز.

خدايا!

در هر ساعت از ساعات روز بهره‌اي از اعمال بندگانت و نصيبي از شکرت و گواه صدقي از فرشتگانت را براي ما مقرّر دار.

خدايا!

بر محمّد و آلش رحمت فرست

و ما را از پيش رو و پشت سر و از جهات راست و چپ‌مان، و از همه جوانب‌مان نگاه‌دار: نگاه داشتني که از نافرماني تو باز دارنده، و به پيروي‌ات راهنما، و در راه محبتت به کار برده شده باشد.

خدايا!

بر محمّد و آلش رحمت فرست،

و ما را در اين روزمان و اين شب‌مان و در همه روزهامان موفق‌دار،

براي کار بستن خير، و دوري از شر، و شکر نعمت‌ها، و پيروي سنّت‌ها، و اجتناب از بدعت‌ها و امر به معروف، و نهي از منکر، و طرفداري اسلام، و نکوهش باطل، و خوار ساختن آن، و ياري حق و گرامي داشتن آن، و ارشاد گمراه، و معاونت ناتوان، و فريادرسي مظلوم.

خداوندا !

بر محمّد و آلش رحمت فرست،

و اين روز را مبارک‌ترين روزي قرار ده که دريافته‌ايم،

و کامل‌ترين رفيقي که با او همراه شده‌ايم،

و بهترين وقتي که در آن به سر برده‌ايم.

و ما را از خشنودترين کساني از جمله خلق خود قرار ده، که شب و روز برايشان گذشته است: شاکرترين ايشان در برابر نعمت‌هايي که به او ارزاني داشته‌اي. و پايدارترين ايشان به شريعت‌هايت که پديد آورده‌اي. و خوددارترين ايشان از نواهي‌اي که از آن بر حذر ساخته‌اي.

تبیین اوصاف خداوند

خدايا !

همانا که من تو را گواه مي‌گيرم، و تو از گواه ديگر بي‌نياز کننده‌اي، و آسمان تو و زمين تو و آن فرشتگانت را که در آن دو مسکن داده‌اي و ساير آفريدگانت را در اين روز خود و اين ساعت خود و اين شب خود و اين مکان خود گواه مي‌گيرم که من شهادت مي‌دهم که تو ؛

به حقيقت آن خدايي هستي که معبودي جز تو نيست

که بپا دارنده انصاف

و عادل در حکم

و مهربان به بندگان، و مالک ملک و رحيم به خلقي.

اوصاف پیامبر (صلی الله علیه و آله)

و شهادت مي‌دهم که؛

محمّد بنده تو و فرستاده تو و برگزيده تو از خلق تو است.

بار رسالت خود را به دوش او نهادي پس آن را ابلاغ کرد.

و او را به پند دادن امتش فرمان دادي پس ايشان را پند داد.

خدايا!

بر محمّد و آلش رحمت فرست

بيش از آنچه بر کسي از خلق خود رحمت فرستاده‌اي، و از جانب ما کامل‌ترين و بهترين پاداشي را که به کسي از بندگانت يا يکي از پيغمبرانت از جانب امتش داده‌اي به او پاداش ده.

زيرا که تويي بسيار بخشنده نعمت بزرگ و آمرزنده گناه سترک.

و تو از هر مهرباني مهربان‌تري.

پس رحمت فرست بر محمّد و آل او که پاکيزگان و پاکان و نيکوکاران و سرآمد گزيدگانند.

.

دعای ششم

صحیفه سجادیه

.

.

http://fazellankarani.com/persian/sahifa/?page=7

(در سال 37 هجرى به هنگام شروع جنگ صفّين اين سخنرانى را ايراد فرمود.

علت شروع جنگ صفین

مردم همانند شتران تشنه اى كه به آب نزديك شده،

و ساربان رهاشان كرده،

و عقال (پاى بند) از آنها گرفته، بر من هجوم آوردند و به يكديگر پهلو مى زدند، فشار مى آوردند، چنان كه گمان كردم مرا خواهند كشت، يا بعضى به وسيله بعض ديگر مى ميرند و پايمال مى گردند.

معاویه

پس از بيعت عمومى مردم، مسئله جنگ با معاويه را ارزيابى كردم، همه جهات آن را سنجيدم تا آن كه مانع خواب من شد، ديدم چاره اى جز يكى از اين دو راه ندارم: يا با آنان مبارزه كنم، و يا آن چه را كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آورده، انكار مى نمايم، پس به اين نتيجه رسيدم كه، تن به جنگ دادن آسانتر از تن به كيفر پروردگار دادن است، و از دست دادن دنيا آسان تر از رها كردن آخرت است.

.

خطبه54

نهج البلاغه

.

.

موسسه اهل البیت

خصوصیات یک قربانى کامل

كمال قربانى در اين است كه گوش و چشم آن سالم باشد، هر گاه گوش و چشم سالم بود، قربانى كامل و تمام است، گر چه شناخش شكسته باشد و با پاى لنگ به قربانگاه آيد.

(سید رضی می گوید: منظور امام از كلمه «منسك» در اينجا «قربانگاه است»).

.

.خطبه53

نهج البلاغه

.

(در يكى از روزهاى عيد قربان اين خطبه را ايراد فرمود كه اكثر شارحان، خطبه 52 و 53 را يكى مى دانند كه در خطبه هاى قبل برگزيده مطالب آن آمده است)


 تعريف دنيا

آگاه باشيد!

گويا دنيا پايان يافته، و وداع خويش را اعلام داشته است،

خوبى هايش ناشناخته مانده به سرعت پشت كرده مى گذرد،

ساكنان خود را به سوى نابود شدن مى كشاند، و همسايگانش را به سوى مرگ مى راند.
آنچه از دنيا شيرين بود، تلخ شده، و آنچه صاف و زلال بود تيرگى پذيرفت، و بيش از ته مانده ظرف آب ريخته شده از آن باقى نمانده است، يا جرعه اى آب كه با آن عطش تشنگان دنيا فرو نخواهد نشست.

اى بندگان خدا !

از سرايى كوچ كنيد كه سرانجام آن نابودى است، مبادا آرزوها بر شما چيره گردد، مپنداريد كه عمر طولانى خواهيد داشت.

ارزش نعمت هاى دنیا در برابر نعمت های آخرت

به خدا سوگند!

اگر مانند شتران بچه مرده ناله سر دهيد، و چونان كبوتران نوحه سرايى كنيد، و مانند راهبان زارى نماييد، و براى نزديك شدن به حق، و دسترسى به درجات معنوى، و آمرزش گناهانى كه ثبت شده و مأموران حق آن را نگه مى دارند، دست از اموال و فرزندان بكشيد، سزاوار است؛ زيرا برابر پاداشى كه برايتان انتظار دارم، و عذابى كه از آن بر شما مى ترسم، اندك است. 

بخدا سوگند!

اگر دل هاى شما از ترس آب شود، و از چشم هايتان با شدّت شوق به خدا، يا ترس از او، خون جارى گردد، و اگر تا پايان دنيا زنده باشيد و تا آنجا كه مى توانيد در اطاعت از فرمان حق بكوشيد، در برابر نعمت هاى بزرگ پروردگار، بخصوص نعمت ايمان، ناچيز است.
 

.

.

خطبه52

نهج البلاغه

.

.

موسسه اهل البیت

(در سال 37 هجرى پس از ورود به صحراى صفّين براى در اختيار گرفتن آب فرات خطاب به خط شكنان سپاه فرمود)


فرمان خط شكستن و آزاد كردن آب فرات

شاميان با بستن آب شما را به پيكار دعوت كردند. اكنون بر سر دو راهى قرار داريد: يا به ذلّت و خوارى بر جاى خود بنشينيد، و يا شمشيرها را از خون آنها سيراب سازيد تا از آب سيراب شويد.
پس بدانيد كه مرگ در زندگى توأم با شكست، و زندگى جاويدان در مرگ پيروزمندانه شماست.

آگاه باشيد، معاويه گروهى از گمراهان را همراه آورده و حقيقت را از آنان مى پوشاند، تا كور كورانه گلوهايشان را آماج تير و شمشير كنند.

.

خطبه51

نهج البلاغه

.

مفضل بن عمر گوید: امام صادق (علیه السلام) درباره قول خدای عز و جلّ و «… زمانی که در صور دمیده شود.» فرمود: همانا امام  پیروز و پنهان از ما خاندان است و چون خدای عزذکره اراده کند که امر او را ظاهر سازد، در دلش نکته ای گذازد سپس ظاهر شود و به امر خدای تبارک و تعالی قیام کند. 

.

کافی ج2

ترحمه مصطفوی

.